Από το Predatorgate και τα Τέμπη μέχρι τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την επιρροή των μέσων ενημέρωσης, τις παραβιάσεις δεδομένων και τις αμφισβητούμενες αποφάσεις υπεράσπισης, μια τεκμηριωμένη εξέταση των αντιπαραθέσεων που έχουν καθορίσει την κυβέρνηση της Ελλάδας από το 2019.
Από τον Νίκο Σταματάκη
Το ιστορικό της κυβέρνησης Μητσοτάκη από το 2019 μοιάζει με έναν συνεχώς διευρυνόμενο κατάλογο σκανδάλων: παρακολούθηση, δημόσιο χρήμα, θεσμικές παρεμβάσεις, ασφάλεια των σιδηροδρόμων, καταχρήσεις προσωπικών δεδομένων, χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης και επαναλαμβανόμενα ερωτήματα σχετικά με το κράτος δικαίου. Η κυβέρνηση που προωθούσε τον εαυτό της ως τη διοίκηση των «Καλύτερων και των Λαμπρότερων» σύντομα άρχισε να μοιάζει με κάτι αρκετά διαφορετικό: μια εντυπωσιακή συλλογή από ακριβές αγωγές που αναζητούσαν ουσία. Οι πρώτες ρωγμές εμφανίστηκαν νωρίς, με τον Αντώνη Διαματάρη να παραιτείται εν μέσω των ψεμάτων του για τα πανεπιστημιακά του πτυχία. Και σε ένα έργο πολιτικού θεάτρου σχεδόν υπερβολικά τέλειο για να το επινοήσει κανείς, αυτός είναι ο ίδιος άνθρωπος που παρουσίασε τον Μητσοτάκη χθες. Δεν θα μπορούσες να γράψεις την ειρωνεία πιο αποτελεσματικά.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Είναι αυτός ο Μάικ Πομπέο δίπλα στον Μητσοτάκη;… Δυσκολεύτηκα να τον αναγνωρίσω. Έχει χάσει δεκάδες κιλά. Ετοιμάζεται να διεκδικήσει την προεδρία; Το αμφιβάλλω σοβαρά – αλλά ζούμε σε μια εποχή όπου οι μαριονέτες πετυχαίνουν καθώς θεωρούνται χρήσιμες από «τις δυνάμεις που είναι»… Ποιος θα πίστευε πριν από δύο χρόνια ότι ο Τραμπ θα μεταμορφωνόταν σε μια τέτοια μαριονέτα;
Αυτό που κάνει την κλίμακα αυτών των αντιπαραθέσεων ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αντίθεση με την προσεκτικά καλλιεργημένη εικόνα του ίδιου του Μητσοτάκη για την κυβέρνησή του ως τη δύναμη που θα εκσυγχρόνιζε, θα μεταρρυθμίζει και θα έσωζε την Ελλάδα. Αυτή η αφήγηση κάθεται ανησυχητικά δίπλα σε ένα αρχείο που περιλαμβάνει τεκμηριωμένα περιστατικά παράνομης ή ακατάλληλης κρατικής συμπεριφοράς, παραιτήσεις ανώτερων αξιωματούχων, κανονιστικές κυρώσεις και έρευνες από Ευρωπαίους εισαγγελείς. Οι επικριτές έχουν προχωρήσει παραπέρα, κατηγορώντας την κυβέρνηση για συστηματική εξαπάτηση, διάβρωση των συνταγματικών εγγυήσεων και χρήση δημόσιου αξιώματος προς όφελος πολιτικά συνδεδεμένων συμφερόντων. Αυτές οι ευρύτερες κατηγορίες δεν έχουν τεκμηριωθεί ως δικαστικά ευρήματα σε όλους τους τομείς, αλλά ο αριθμός και η σοβαρότητα των υποκείμενων υποθέσεων εγείρουν βαθιά ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την άσκηση εξουσίας από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
1. Επιτήρηση Predatorgate / EYP. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης και δημοσιογράφοι, συμπεριλαμβανομένου του Θανάση Κουκάκη, υποβλήθηκαν σε κρατική επιτήρηση ή έγιναν στόχος spyware Predator. Η υπόθεση οδήγησε στις παραιτήσεις του επικεφαλής της EYP Παναγιώτη Κοντολέοντα και του αρχηγού του επιτελείου και ανιψιού του Μητσοτάκη, Γρηγόρη Δημητριάδη. Η Intellexa, που ιδρύθηκε από τον πρώην αξιωματικό των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών Ταλ Ντίλιαν, διαφήμισε το Predator. Το επεισόδιο ήταν μια εξαιρετικά σοβαρή επίθεση κατά των δημοκρατικών θεσμών, που έφτανε στα όρια της προδοσίας, καθώς η λειτουργία του ελληνικού προγράμματος επιτήρησης από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες έχει διαπιστωθεί από ελληνικό δικαστήριο.
2. Η σιδηροδρομική καταστροφή στα Τέμπη και η Σύμβαση 717. Πενήντα επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη σύγκρουση του Φεβρουαρίου 2023 στα Τέμπη. Η καταστροφή αποκάλυψε βλάβες στη σηματοδότηση, τον τηλεχειρισμό και τα συστήματα ασφάλειας των σιδηροδρόμων, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία απήγγειλε κατηγορίες σχετικά με την από καιρό καθυστερημένη Σύμβαση 717 που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και φέρεται να προκάλεσε ζημία σε ελληνικά και ευρωπαϊκά δημόσια κεφάλαια. Εδώ είναι το μέτρο της αποτυχίας του Μητσοτάκη στο σκάνδαλο της σιδηροδρομικής γραμμής – καθώς γνώριζε 100% τα προβλήματα των σιδηροδρόμων το 2019 και δεν έκανε ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤΑ!!
3. Ο χειρισμός του τόπου της συντριβής στα Τέμπη και η φερόμενη συγκάλυψη. Οι οικογένειες των θυμάτων και τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν κατηγορήσει τις αρχές για αλλοίωση του τόπου του ατυχήματος, μη σωστή διατήρηση των αποδεικτικών στοιχείων και παρεμπόδιση της πλήρους πολιτικής λογοδοσίας. Έχουν καταγραφεί σοβαρές ελλείψεις στη διατήρηση και την έρευνα των αποδεικτικών στοιχείων, ενώ ο ισχυρισμός για κεντρικά κατευθυνόμενη κυβερνητική συγκάλυψη παραμένει αμφισβητούμενος και δεν έχει αποδειχθεί ως τελεσίδικο δικαστικό γεγονός.
4. Σκάνδαλο γεωργικών επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς διερεύνησαν φερόμενη συστηματική απάτη που αφορούσε γεωργικές επιδοτήσεις, ψευδείς δηλώσεις γης και υπαλλήλους του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η EPPO διαβίβασε πληροφορίες στο Κοινοβούλιο σχετικά με την πιθανή εμπλοκή πρώην υπουργών, ζήτησε την άρση της ασυλίας των βουλευτών και εξασφάλισε καταδίκες σε σχετικές υποθέσεις δόλιας επιδότησης.
5. Η υπόθεση χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης με τη «Λίστα Πέτσα». Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ από δημόσια διαφημιστικά κονδύλια διανεμήθηκαν μεταξύ των οργανισμών μέσων ενημέρωσης. Οι επικριτές και οι οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου υποστήριξαν ότι η κατανομή ευνοούσε δυσανάλογα τα φιλικά προς την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης και δεν είχε επαρκή διαφάνεια, καθιστώντας την υπόθεση συμβολική ευρύτερων ανησυχιών σχετικά με τη σχέση μεταξύ της κυβέρνησης, της κρατικής διαφήμισης και των ελληνικών μέσων ενημέρωσης.
6. Διαρροή δεδομένων ομογενών ψηφοφόρων («πύλη email»). Προσωπικές πληροφορίες που αφορούσαν ομογενείς ψηφοφόρους εγκατέλειψαν αντικανονικά το Υπουργείο Εσωτερικών και έφτασαν στην ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου, η οποία τις χρησιμοποίησε για πολιτικές επικοινωνίες. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων της Ελλάδας επέβαλε πρόστιμο 400.000 ευρώ στο Υπουργείο Εσωτερικών και 40.000 ευρώ στην Ασημακοπούλου, και η ίδια αποσύρθηκε από τις ευρωεκλογές.
7. Υπόθεση Ανδρέα Πάτση. Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Ανδρέας Πάτσης, διαγράφηκε από το κόμμα μετά από αποκαλύψεις σχετικά με την εμπλοκή του σε εταιρείες που ασχολούνται με μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ξένες εταιρείες και συμβάσεις που συνδέονται με την κρατική ταχυδρομική υπηρεσία ΕΛΤΑ. Η υπόθεση οδήγησε σε εισαγγελικό έλεγχο και στην παραίτηση του διευθύνοντος συμβούλου των ΕΛΤΑ.
8. Ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, θεσμική πίεση και παρακολούθηση δημοσιογράφων. Οι διεθνείς εποπτικοί φορείς έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την παρακολούθηση δημοσιογράφων, τις δικαστικές διαμάχες SLAPP, την κρατική διαφήμιση, την πρόσβαση σε πληροφορίες και την πίεση στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και τους εποπτικούς φορείς. Η κυβέρνηση απορρίπτει τον ευρύτερο ισχυρισμό ότι έχει υπονομεύσει συστηματικά την ελευθερία του Τύπου, αλλά οι ευρωπαϊκοί και διεθνείς οργανισμοί έχουν επανειλημμένα εκφράσει αυτές τις ανησυχίες.
9. Μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού από τα νησιά του Αιγαίου στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση μετέφερε 40 οχήματα μάχης πεζικού BMP-1 στην Ουκρανία βάσει συμφωνίας του 2022 με τη Γερμανία, η οποία δεσμεύτηκε να τα αντικαταστήσει με 40 οχήματα Marder. Οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι η αφαίρεση των BMP-1 μείωσε την ισχύ πυρός που ήταν διαθέσιμη στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, ιδίως επειδή ο Μητσοτάκης δήλωσε στη συνέχεια ότι τα Marder αντικατάστασης θα αναπτύσσονταν στον Έβρο και όχι σε αυτά τα νησιά. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η στρατιωτική ηγεσία ενέκρινε τις ρυθμίσεις και αργότερα απέκλεισε τη μεταφορά των στρατηγικά σημαντικών συστημάτων αεράμυνας Patriot και S-300 της Ελλάδας επειδή ήταν απαραίτητα για την εθνική άμυνα. Η Ουκρανία έχει σοβαρά τεκμηριωμένα προβλήματα διαφθοράς – η Transparency International τη βαθμολόγησε με 36/100 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς του 2025 – αλλά το να την αποκαλεί απλώς «η πιο διεφθαρμένη Ουκρανία» υπερεκτιμά αυτό που δείχνουν αυτά τα δεδομένα.
10. Η διάβρωση της εμπιστοσύνης στο δικαστικό σύστημα. Ίσως η πιο καταστροφική κληρονομιά των χρόνων Μητσοτάκη είναι η αυξανόμενη δημόσια δυσπιστία προς τους θεσμούς δικαιοσύνης και λογοδοσίας της Ελλάδας. Ο χειρισμός των υποθέσεων Predatorgate, Tempi, ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλων σημαντικών υποθέσεων δείχνει ότι οι πολιτικά ευαίσθητες έρευνες πολύ συχνά προχωρούν αργά, μπλέκονται σε διαδικαστικά εμπόδια ή δεν καταφέρνουν να παράγουν λογοδοσία ανάλογη με τη σοβαρότητα των ισχυρισμών. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την ανεξαρτησία και τη λειτουργία του ελληνικού δικαστικού συστήματος, ενώ οι έρευνες της ΕΕ συνεχίζουν να δείχνουν σημαντική δημόσια ανησυχία για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Σε ολόκληρη την ΕΕ, η αντιληπτή πολιτική παρέμβαση είναι ο πιο συχνά αναφερόμενος λόγος αμφισβήτησης της ανεξαρτησίας των δικαστηρίων και των δικαστών. Το να πούμε ότι «κανείς» στην Ελλάδα δεν εμπιστεύεται τα δικαστήρια θα ήταν υπερβολή, αλλά η ευρύτερη κρίση εμπιστοσύνης είναι πραγματική – και όταν οι πολίτες αρχίζουν να πιστεύουν ότι ο νόμος εφαρμόζεται διαφορετικά ανάλογα με τον πλούτο, τις πολιτικές διασυνδέσεις ή την εγγύτητα στην εξουσία, η ζημιά εκτείνεται πολύ πέρα από οποιοδήποτε μεμονωμένο σκάνδαλο. Πλήττει την αξιοπιστία του ίδιου του δημοκρατικού κράτους.
Για όσους από εμάς ασκούμε κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, ίσως το πιο αποθαρρυντικό θέαμα ήταν η ενθουσιώδης υποδοχή που συνεχίζει να λαμβάνει από τμήματα της ελληνοαμερικανικής κοινότητας, παρά τις αντιπαραθέσεις και τις θεσμικές αποτυχίες που έχουν σημαδέψει τα χρόνια της θητείας του. Ναι, καταλαβαίνουμε ότι οι διάφοροι «πρόεδροι» των οργανώσεών μας θέλουν να «επιδεικνύονται»… Και καταλαβαίνουμε ακόμη καλύτερα ότι πολλοί από αυτούς που τον χειροκρότησαν έχουν δουλειές να «φροντίσουν» στην Ελλάδα – και ως εκ τούτου χρειάζονται την κυβέρνηση να τους «βοηθήσει». Αλλά το να χειροκροτούμε έναν πολιτικό ηγέτη ενώ παραβλέπουμε σκάνδαλα που αφορούν την παρακολούθηση, τη δημόσια λογοδοσία, τις κανονιστικές κυρώσεις και τις έρευνες από Ευρωπαίους εισαγγελείς κινδυνεύει να μετατρέψει την πολιτική υπερηφάνεια σε πολιτική εφησυχασμό. Η ελληνική διασπορά έχει κάθε δικαίωμα να γιορτάζει την Ελλάδα και τα επιτεύγματά της, αλλά ο θαυμασμός για τη χώρα δεν θα πρέπει να απαιτεί άκριτη υποστήριξη για οποιαδήποτε κυβέρνηση, ούτε η εθνική αλληλεγγύη θα πρέπει να αντικαταστήσει τον έλεγχο, τη λογοδοσία και τη δημοκρατική κρίση.
24 Σεπτεμβρίου 2026, n.stamatakis@aol.com www.helleniscope.com