Το blockbuster άρθρο της εφημερίδας για τον λιμό στη Γάζα διορθώθηκε αλλά η ζημιά έχει ήδη γίνει
Το “New York Times” διόρθωσε αθόρυβα πρωτοσέλιδο άρθρο για την πείνα στη Γάζα – και κανείς δεν το πρόσεξε
Το βράδυ της Τρίτης, οι New York Times προσέθεσαν διακριτικά μια σημείωση των συντακτών σε πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ της προηγούμενης εβδομάδας για την πείνα στη Γάζα. Η σημείωση αυτή — και όσα παραδέχεται για το άρθρο, την εφημερίδα και την κάλυψη του πολέμου από τα μέσα ενημέρωσης — αξίζουν πολύ περισσότερη προσοχή απ’ όση έλαβαν. Το ίδιο και η πραγματική κατάσταση σίτισης στη Λωρίδα της Γάζας.
Το αρχικό άρθρο, με τίτλο «Παλαιστίνιοι πεθαίνουν από την πείνα στη Γάζα», έκανε αμέσως τον γύρο του διαδικτύου όταν δημοσιεύθηκε στις 24 Ιουλίου. Την επόμενη μέρα μπήκε πρωτοσέλιδο, συνοδευόμενο από φωτογραφία ενός άρρωστου παιδιού στην αγκαλιά της μητέρας του.
Το βασικό του μήνυμα ήταν γνώριμο: το Ισραήλ καταδικάζει τους Γαζαίους σε συνθήκες λιμού. Ως βασική πηγή χρησιμοποιείται το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς και έχει κατ’ επανάληψη πει ψέματα από την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, το στοιχείο που χάραξε περισσότερο στη μνήμη του κοινού ήταν η φωτογραφία.
Η απήχηση του άρθρου ήταν τεράστια. Δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα Χ από τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος σχολίασε πως «υπογραμμίζει την άμεση ανάγκη για ενέργειες ώστε να αποτραπεί το έγκλημα αθώων ανθρώπων που πεθαίνουν από αποτρέψιμη πείνα».
«Αυτό είναι φρίκη και υπεύθυνο είναι το Ισραήλ», έγραψε ο πρώην γερουσιαστής Άλ Φράνκεν. «Χρειάζεται άμεσα κατάπαυση πυρός και άμεση αποστολή τροφίμων και νερού στη Γάζα».
Ο βουλευτής Λόιντ Ντότζετ, Δημοκρατικός από το Τέξας, είπε ότι το άρθρο δείχνει «τα παιδιά που πληρώνουν με πείνα το τίμημα του πολέμου του Νετανιάχου, όπως και οι οικογένειες των Ισραηλινών ομήρων πληρώνουν το τίμημα της εγκατάλειψής τους».
Σύντομα, όμως, το αφήγημα κατέρρευσε. Οι New York Times παρέλειψαν κρίσιμες πληροφορίες για έναν από τους βασικούς “ήρωες” του ρεπορτάζ και απέκρυψαν οπτικά δεδομένα μέσω κοπής φωτογραφιών ώστε να ενισχύσουν ένα παραπλανητικό αφήγημα.
Κεντρική φιγούρα της ιστορίας ήταν ο Μουχάμαντ Ζακαρίγια Αγιούμπ αλ-Ματούκ, το άρρωστο αγοράκι που φωτογραφήθηκε και για το οποίο έγραψε ο δημοσιογράφος Ματί Φρίντμαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Στην πρώτη εκδοχή του άρθρου, η μητέρα του φέρεται να δήλωσε ότι «γεννήθηκε υγιές παιδί πριν από 18 μήνες», λίγο μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 που πυροδότησε τον πόλεμο.
Η δήλωση αυτή αφαιρέθηκε αργότερα χωρίς να σημειωθεί κάπου ότι η προηγούμενη έκδοση του άρθρου παραπλάνησε τους αναγνώστες σχετικά με την πραγματική κατάσταση του παιδιού. Πλέον, το κείμενο αναφέρει: «Ο Μουχάμαντ, σύμφωνα με αυτόν τον γιατρό, είχε προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας που επηρέαζαν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και των μυών του». Δεν παρέχεται περαιτέρω εξήγηση. Ούτε η επισυναπτόμενη σημείωση των συντακτών αναφέρεται σε αυτό.
Η ανακοίνωση για τις διορθώσεις δημοσιεύθηκε όχι μέσω των κύριων καναλιών της εφημερίδας, αλλά μέσω του λογαριασμού δημοσίων σχέσεων στο Χ. Επίσης, η σχετική σημείωση ενσωματώθηκε στο κάτω μέρος του άρθρου, και όχι στην αρχή — όπως γίνεται συνήθως.
Αυτό είναι επαναλαμβανόμενο μοτίβο από την αρχή του πολέμου, ιδίως στους Times: αρχικά παραπληροφόρηση, παγκόσμια διάδοση του ρεπορτάζ και μετά, αθόρυβες διορθώσεις που σπάνια γίνονται αντιληπτές.
Μάλιστα, η πρώτη έκδοση του άρθρου — όπως αποκαλύπτεται από το αρχείο — δεν περιλάμβανε καμία αναφορά στον Μουχάμαντ. Το όνομά του και η μαρτυρία της μητέρας του προστέθηκαν πέντε ώρες μετά την αρχική δημοσίευση, γεγονός που γεννά ερωτήματα για τη διαδικασία επιμέλειας και επιλογής υλικού. Υπήρχε εξ αρχής η ιστορία του παιδιού και κρίθηκε αρχικά ακατάλληλη;
Η ιστορία του παιδιού και της οικογένειάς του είναι τραγική. Η Χαμάς έχει οδηγήσει στη δυστυχία σχεδόν δύο εκατομμύρια Παλαιστινίους για πάνω από μια δεκαετία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την ευθύνη της — τόσο πριν τις 7 Οκτωβρίου όσο και με την απόφασή της να προκαλέσει έναν πόλεμο που έχει καταστρέψει τη Γάζα.
Αλλά η προσπάθεια να παρουσιαστεί το σώμα του Μουχάμαντ ως αντιπροσωπευτικό της γενικής κατάστασης των παιδιών στη Γάζα είναι παραπλανητική. Η εικόνα του έχει κατακλύσει τα διεθνή ΜΜΕ — από το πρωτοσέλιδο των New York Times μέχρι το CNN και τον βρετανικό Τύπο.
Όμως, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Ντέιβιντ Κόλιερ, ο Μουχάμαντ πάσχει από εγκεφαλική παράλυση, μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να συνυπάρχει με γενετικές διαταραχές. Αυτές οι παθήσεις δεν σχετίζονται με την ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση. Επίσης, ο μεγαλύτερος αδερφός του — που κόπηκε από τις φωτογραφίες — φαίνεται υγιής και δεν αναφέρεται στο άρθρο.
Η πείνα στη Γάζα είναι υπαρκτό και σοβαρό ζήτημα. Ισραηλινοί και Αμερικανοί οφείλουν να το γνωρίζουν. Υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα για τη διανομή βοήθειας και για το τι μπορούν να κάνουν το Ισραήλ, ο ΟΗΕ και άλλοι οργανισμοί για να περιορίσουν τον ανθρώπινο πόνο.
Ακριβώς γι’ αυτό, η πρόχειρη και μεροληπτική δημοσιογραφία είναι αδικαιολόγητη — ιδιαίτερα όταν τα λάθη γίνονται σταθερά προς μία και μόνη κατεύθυνση.
Παρόμοια υπόθεση καταγράφηκε πρόσφατα, όταν ο ΟΗΕ, το Al Jazeera και ο καναδικός εθνικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας CBC πρόβαλαν εικόνες του 5χρονου Οσάμα αλ-Ρακάμπ, λέγοντας ότι είναι σκελετωμένος από την πείνα. Ωστόσο, σύμφωνα με ισραηλινές αρχές, ο Οσάμα πάσχει από κυστική ίνωση και μεταφέρθηκε στην Ιταλία για θεραπεία.
Διαφαίνεται μια οργανωμένη προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν παιδιά με γενετικά νοσήματα ως όπλα προπαγάνδας. Το αποτέλεσμα είναι η διαμόρφωση μιας υπερβολικής και παραπλανητικής αντίληψης ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, σκοτώνοντας παιδιά και λιμοκτονώντας πληθυσμούς.
Η φωτογραφία του Μουχάμαντ στο πρωτοσέλιδο των Times, όπως και εκείνη του Οσάμα, προβλήθηκαν εκατομμύρια φορές. Όπως παρουσιάστηκαν, απομάκρυναν το κοινό από την αλήθεια. Εν τέλει, λειτούργησαν ως «προπαγάνδα φρίκης».
Οι New York Times οφείλουν να σέβονται το κοινό τους παρουσιάζοντας την πολύπλοκη πραγματικότητα, όχι απλοϊκή και συναισθηματική προπαγάνδα. Και το πιο βασικό απ’ όλα: όποιος θέλει να τελειώσει αυτός ο πόλεμος, πρέπει να απαιτήσει την απελευθέρωση των 50 ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται από τη Χαμάς.
Δυστυχώς, μετά από 21 μήνες κάλυψης του πολέμου με βάση τις δημόσιες σχέσεις της Χαμάς, δεν πρέπει να περιμένουμε ότι οι Times θα αλλάξουν στάση σύντομα.
ΠΗΓΗ: The Free Press