Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ 244 περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς το πραγματικό ΑΕΠ της μειώθηκε κατά 18% την πενταετία 2019-2024.
Η οικονομία της δέχθηκε ισχυρά πλήγματα από το κλείσιμο των λιγνιτωρυχείων και των εργοστασίων της ΔΕΗ, αλλά και από τον αποκλεισμό της Καστοριάς από τη ρωσική αγορά γούνας λόγω των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η οικονομική καταστροφή που προκάλεσαν αυτές οι εξελίξεις αποτυπώνεται στα στοιχεία της Eurostat, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν στις 22 Οκτωβρίου 2026.
Η επίδοση της ελληνικής περιφέρειας έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη συνολική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 5,6% την ίδια περίοδο.
Η απολιγνιτοποίηση άλλαξε ριζικά το παραγωγικό μοντέλο της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς η εξόρυξη λιγνίτη και η ηλεκτροπαραγωγή αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικούς πυλώνες απασχόλησης και οικονομικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και οι περιορισμοί που επηρέασαν την πρόσβαση στη συγκεκριμένη αγορά επιβάρυναν τη γουνοποιία της Καστοριάς, έναν κλάδο με ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα.
Δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τη μεγαλύτερη μείωση πραγματικού ΑΕΠ την περίοδο 2019-2024 κατέγραψε η βουλγαρική περιφέρεια Γιουγκοϊζτότσεν, με πτώση 20,5%. Ακολουθεί η Δυτική Μακεδονία με -18%, ενώ στην τρίτη θέση βρίσκεται η ολλανδική περιφέρεια Χρόνινγκεν, με μείωση 14%.
Στις πέντε περιφέρειες με τις μεγαλύτερες απώλειες περιλαμβάνονται ακόμη η Sud-Muntenia της Ρουμανίας, με πτώση 13,5%, και η Sud-Vest Oltenia, με μείωση 11,3%.
Από τις 244 περιφέρειες της ΕΕ για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, οι 197 εμφάνισαν αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, οι 46 κατέγραψαν υποχώρηση και μία, η ισπανική Θέουτα, παρέμεινε στα ίδια επίπεδα.
Το ενεργειακό μοντέλο που άλλαξε και οι επιπτώσεις στην απασχόληση
Το κλείσιμο λιγνιτωρυχείων και μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ έχει μεταβάλει τις οικονομικές συνθήκες στη Δυτική Μακεδονία.
Η περιοχή καλείται να αντικαταστήσει δραστηριότητες που επί χρόνια στήριζαν την τοπική αγορά εργασίας, τα εισοδήματα και ένα ευρύ δίκτυο επιχειρήσεων.
Η μετάβαση σε ένα διαφορετικό ενεργειακό μοντέλο δημιουργεί την ανάγκη προσέλκυσης νέων επενδύσεων και ανάπτυξης εναλλακτικών παραγωγικών κλάδων, ώστε να καλυφθούν οι απώλειες και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η γουνοποιία της Καστοριάς αντιμετωπίζει τις συνέπειες των περιορισμών στις εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Η απώλεια πρόσβασης σε μια σημαντική αγορά δυσχέρανε τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων του κλάδου, εντείνοντας τις πιέσεις στην τοπική οικονομία.
Οι περιφέρειες που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη
Στον αντίποδα της Δυτικής Μακεδονίας, σημαντική αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ σημειώθηκε σε αρκετές ευρωπαϊκές περιφέρειες.
Την υψηλότερη επίδοση κατέγραψε η Eastern and Midland της Ιρλανδίας, με άνοδο 38%, ενώ ακολούθησε η Northern and Western, επίσης στην Ιρλανδία, με αύξηση 36,4%.
Στην τρίτη θέση βρέθηκε η περιφέρεια Βουκουρεστίου-Ίλφοβ της Ρουμανίας, με άνοδο 33%. Ακολούθησαν η Μάλτα με 32,9% και η γαλλική υπερπόντια περιφέρεια Μαγιότ με 32,1%.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τις μεγάλες αποκλίσεις στην οικονομική πορεία των ευρωπαϊκών περιφερειών μετά το 2019. Για τη Δυτική Μακεδονία, η υποχώρηση του ΑΕΠ κατά 18% αποτυπώνει το μέγεθος της οικονομικής πίεσης και φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης, της προσέλκυσης επενδύσεων και της δημιουργίας βιώσιμων θέσεων εργασίας.