για Αιγαίο, Κύπρο και «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο επίκεντρο ο GSI
Στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρέθηκαν στις 8 Οκτωβρίου οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, το casus belli, η συνεχιζόμενη κατοχή κυπριακού εδάφους και οι παρεμβάσεις της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα. Έλληνες, Κύπριοι και άλλοι Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές ζήτησαν ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, επιμένοντας παράλληλα στη σημασία του διαλόγου με την Τουρκία.
Με έντονες τοποθετήσεις και ευθείες επικρίσεις προς την Άγκυρα διεξήχθη την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στο Στρασβούργο η συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας 2026/2908(RSP), με αντικείμενο τις πρόσφατες τουρκικές προκλήσεις και τις επιπτώσεις τους στην περιφερειακή ασφάλεια.
Στις παρεμβάσεις καταγράφηκαν ανησυχίες για το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις παραβιάσεις στον αέρα και στη θάλασσα, καθώς και την παρεμπόδιση ενεργειακών σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Μαυρίδης: Η πολιτική κατευνασμού δεν αποδίδει
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της Τουρκίας.
Υποστήριξε ότι οι ήπιες διατυπώσεις και η λεγόμενη θετική ατζέντα δεν έχουν αποτρέψει την τουρκική πολιτική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου.
Ο ίδιος έθεσε ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, ζητώντας εξηγήσεις για την απουσία ανάλογων οικονομικών και πολιτικών κυρώσεων απέναντι στην Άγκυρα.
Φουρλάς: 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Κύπριου ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέγραψε μέσα σε διάστημα τριών μηνών 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις από την Τουρκία.
Ο Φουρλάς κατηγόρησε την Άγκυρα ότι αμφισβητεί δικαιώματα κρατών-μελών, διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας και παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα.
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν στοιχεία που επικαλέστηκε ο ευρωβουλευτής κατά την παρέμβασή του.
Ο GSI στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν στις τουρκικές παρεμβάσεις που εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη του έργου, τονίζοντας ότι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μετά τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιοριστεί στην πολιτική στήριξη ή θα αναπτύξει πιο συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προστασία των στρατηγικών υποδομών της.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετήθηκε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο.
Ο Φίτο υπογράμμισε την υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών-μελών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και επίλυσης διαφορών μέσω διαλόγου, στη βάση των αρχών καλής γειτονίας και του πνεύματος της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023.
Για το Κυπριακό επανέλαβε την υποστήριξη της ΕΕ σε συνολική λύση εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η τοποθέτηση ανέδειξε τη διπλή προσέγγιση των Βρυξελλών: αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ταυτόχρονα διατήρηση της συνεργασίας με την Τουρκία σε ζητήματα ευρύτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Από τις δηλώσεις στις αποφάσεις
Η συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ανέδειξε διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις ως προς την αντιμετώπιση της Άγκυρας.
Ορισμένοι ευρωβουλευτές ζήτησαν κυρώσεις και αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική, ενώ άλλες παρεμβάσεις προέκριναν τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.
Προς το παρόν, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν συνιστά απόφαση επιβολής κυρώσεων.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πραγματική σημασία των παρεμβάσεων θα κριθεί από το κατά πόσον θα ακολουθήσουν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ιδίως στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, του Δικαίου της Θάλασσας και της προστασίας κυριαρχικών δικαιωμάτων