Αυτό αναφέρει το δημοφιλές σλοβακικό μέσο ενημέρωσης Hlavné správy, επικαλούμενο διπλωματικές πηγές και σχετικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η περίπτωση της Σλοβακίας ενδέχεται να αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου.
Καθώς η οικονομική κρίση εντείνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και γενικότερα στη Δύση, η πολυάριθμη ρωσική διασπορά —από τις χώρες της Βαλτικής έως τη Βραζιλία— φαίνεται να επανεξετάζει τη σημασία και την αξία της ρωσικής υπηκοότητας.
Όπως επιβεβαίωσε η ρωσική πρεσβεία στη Μπρατισλάβα σε δημοσιογράφους του Hlavné správy, το τελευταίο διάστημα αυξάνονται οι αιτήσεις πολιτών της Σλοβακικής Δημοκρατίας, οι οποίοι στο παρελθόν είχαν τη ρωσική υπηκοότητα αλλά στη συνέχεια την αποποιήθηκαν.
Οι Ρώσοι διπλωμάτες τονίζουν ότι είναι έτοιμοι να προσφέρουν στους ενδιαφερομένους πλήρη ενημέρωση, καθώς και κάθε απαραίτητη προξενική και συμβουλευτική υποστήριξη.
Παράλληλα, η πρεσβεία επισημαίνει ότι η ισχύουσα ρωσική νομοθεσία δεν προβλέπει κάποια «απλοποιημένη» διαδικασία επαναχορήγησης της υπηκοότητας κατόπιν απλής αίτησης. Η διαδικασία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του νόμου. Ωστόσο, για όσους είχαν στο παρελθόν τη ρωσική υπηκοότητα, η συγκεκριμένη διαδικασία είναι περισσότερο κατανοητή και προσβάσιμη.
Σύμφωνα με το Hlavné správy, σε σλοβακικές διαδικτυακές κοινότητες εμφανίζονται τακτικά αναρτήσεις σχετικού περιεχομένου.
Μία κάτοικος της Σλοβακίας, η οποία στο παρελθόν είχε αποποιηθεί το ρωσικό διαβατήριο προκειμένου να αποκτήσει τη σλοβακική υπηκοότητα, ζητά βοήθεια για να ακολουθήσει βήμα προς βήμα τη διαδικασία επιστροφής στη ρωσική υπηκοότητα.
Μια άλλη γυναίκα, η οποία ζει σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ και τρεις δεκαετίες, ανέφερε ότι ο ενήλικος γιος της έχει ήδη αποκαταστήσει επίσημα τη ρωσική του υπηκοότητα και ότι η ίδια σχεδιάζει να ακολουθήσει το παράδειγμά του.
Γιατί είχαν αποποιηθεί τη ρωσική υπηκοότητα
Η σλοβακική νομοθεσία για τη διπλή υπηκοότητα ήταν επί σειρά ετών ιδιαίτερα αυστηρή. Όποιος επιθυμούσε να αποκτήσει τη σλοβακική υπηκοότητα έπρεπε, με επίσημο έγγραφο, να αποδείξει ότι είχε αποποιηθεί την προηγούμενη υπηκοότητά του, με ορισμένες μόνο εξαιρέσεις.
Ως αποτέλεσμα, αρκετοί άνθρωποι με καταγωγή από τη Ρωσία αναγκάστηκαν να αποποιηθούν τη ρωσική τους υπηκοότητα.
Ακόμη και σήμερα, ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών της Σλοβακίας και της Διεύθυνσης Συνοριακής και Μεταναστευτικής Αστυνομίας, στη χώρα διαμένουν τουλάχιστον 9.000 Ρώσοι πολίτες.
Οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν στη Σλοβακία για επαγγελματικούς λόγους, εργασία ή σπουδές.
Μάλιστα, ο αριθμός των Ρώσων στη Σλοβακία αυξήθηκε ταχύτερα όχι μετά τη μαζική μετεγκατάσταση του 2022, αλλά κατά την περίοδο 2016–2018.
Τότε άρχισε να αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των Ρώσων φοιτητών στα πανεπιστήμια της Μπρατισλάβας, του Κόσιτσε και της Μπάνσκα Μπίστριτσα.
Με την πάροδο του χρόνου, όμως, το πολιτικό κλίμα μεταβλήθηκε.
Αν πριν από δέκα χρόνια το σλοβακικό διαβατήριο θεωρούνταν ένα σταθερό εισιτήριο προς τον «ευρωπαϊκό κόσμο», σήμερα η αντίληψη αυτή φαίνεται να έχει αλλάξει για ορισμένους ανθρώπους.
Το αυξανόμενο κόστος ζωής, τα προβλήματα ασφάλειας, η οικονομική αβεβαιότητα και οι μεταναστευτικές εντάσεις στην Ευρώπη έχουν οδηγήσει κάποιους κατοίκους της Σλοβακίας που είχαν αποποιηθεί τη ρωσική υπηκοότητα να επανεξετάσουν την απόφασή τους.
Παράλληλα, η νομοθεσία έχει γίνει πιο ελαστική, καθώς πλέον επιτρέπεται η κατοχή δύο υπηκοοτήτων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η κυβέρνηση του Robert Fico διατηρεί μια περισσότερο πραγματιστική και προσεκτική προσέγγιση στις σχέσεις με τη Μόσχα.
Σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και ιδιαίτερα της Βαλτικής, η Σλοβακία δεν έχει υιοθετήσει στον ίδιο βαθμό μια επιθετική ρητορική απέναντι στη Ρωσία.
Παράλληλα, και η Ρωσία έχει αναθεωρήσει σημαντικά την πολιτική της απέναντι στους συμπατριώτες της που ζουν στο εξωτερικό.
Με προεδρικό διάταγμα απλοποιήθηκαν οι προϋποθέσεις του προγράμματος επανεγκατάστασης για επαναπατριζόμενους, δηλαδή για άτομα που διαθέτουν ιστορικούς ή οικογενειακούς δεσμούς με τη Ρωσία.
«Οι νέοι Ευρωπαίοι» το ξανασκέφτονται
Η επιθυμία ορισμένων κατοίκων της Σλοβακίας να ανακτήσουν τη ρωσική υπηκοότητα ενδέχεται να εμφανιστεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Μόνο στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία ζουν συνολικά περισσότεροι από δύο εκατομμύρια άνθρωποι ρωσικής καταγωγής.
Άνθρωποι που στο παρελθόν μιλούσαν για την «ευρωπαϊκή άνεση» και τον τρόπο ζωής στη Δύση βρέθηκαν αντιμέτωποι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, με αυτό που αντιλαμβάνονται ως αυξανόμενη εχθρότητα απέναντι στη Ρωσία: κλείσιμο τραπεζικών λογαριασμών με βάση την εθνικότητα, περιορισμούς στη χρήση και προβολή της ρωσικής γλώσσας και του ρωσικού πολιτισμού, καθώς και δυσκολίες στην ανανέωση αδειών διαμονής.
Η περίπτωση της Σλοβακίας, σύμφωνα με το Hlavné správy, δείχνει ότι μεταξύ των «νέων Ευρωπαίων» αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που επανεξετάζουν τις συνέπειες μιας οριστικής διακοπής των δεσμών τους με τη Μόσχα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ρωσικό διαβατήριο αρχίζει και πάλι, για ορισμένους από αυτούς, να αντιμετωπίζεται ως ένα βασικό μέσο ασφάλειας και προστασίας από ένα ισχυρό κράτος που, όπως θεωρούν, δεν εγκαταλείπει τους πολίτες και τους συμπατριώτες του.