Σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα της Ifop για το γαλλικό περιοδικό Marianne, το 46% των ερωτηθέντων που αυτοπροσδιορίζονται ως μουσουλμάνοι απάντησε ότι θα σκεφτόταν να εγκαταλείψει τη Γαλλία και να εγκατασταθεί σε άλλη χώρα υπό μια προεδρία της Marine Le Pen.
Από αυτούς, το 20% δήλωσε ότι θα προχωρούσε σίγουρα σε μια τέτοια κίνηση.
Στο σύνολο του πληθυσμού, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 21%, γεγονός που αποτυπώνει τη διαφορετική αντίληψη των πολιτικών εξελίξεων μεταξύ των επιμέρους κοινωνικών ομάδων.
Η έρευνα καταγράφει, παράλληλα, τις ανησυχίες γύρω από την ταυτότητα, τον κοσμικό χαρακτήρα του γαλλικού κράτους και τις πιθανές αντιδράσεις σε περίπτωση νίκης του Εθνικού Συναγερμού (Rassemblement National – RN).
Το 81% των μουσουλμάνων φοβάται αύξηση των διακρίσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις για τις πιθανές κοινωνικές συνέπειες μιας εκλογικής επικράτησης της Marine Le Pen.
Το 81% των μουσουλμάνων που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμά ότι μια νίκη της θα οδηγούσε σε αύξηση των διακρίσεων εις βάρος της κοινότητάς τους.
Παράλληλα, το 27% δήλωσε ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να αποκρύπτει τη θρησκευτική του ταυτότητα στην καθημερινότητα. Μεταξύ των ερωτηθέντων, το 18% ανέφερε ότι θα σταματούσε να φορά τη μαντίλα σε δημόσιους χώρους.
Τα ευρήματα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανησυχίας για την πολιτική και κοινωνική κατεύθυνση της Γαλλίας σε περίπτωση αλλαγής κυβέρνησης, χωρίς, ωστόσο, να αποτελούν από μόνα τους πρόβλεψη για το πώς θα εξελιχθούν οι κοινωνικές σχέσεις μετά τις εκλογές.
Ποιοι άλλοι δηλώνουν ότι θα εξέταζαν την αποχώρηση από τη Γαλλία
Η τάση δεν περιορίζεται στους μουσουλμάνους ψηφοφόρους.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 40% των νεότερων ηλικιακών ομάδων των Γάλλων ψηφοφόρων, το 43% των ψηφοφόρων της αριστερής παράταξης Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise – LFI) και το 44% των Εβραίων ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θα εξέταζαν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τη χώρα σε περίπτωση νίκης της Marine Le Pen.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το ποσοστό των Εβραίων που δήλωσαν πρόθυμοι να εξετάσουν μια τέτοια επιλογή βρίσκεται κοντά σε εκείνο των μουσουλμάνων, παρά το γεγονός ότι η Marine Le Pen έχει επανειλημμένα παρουσιάσει το κόμμα της ως δύναμη προστασίας της εβραϊκής κοινότητας στη Γαλλία.
Η έρευνα κατέγραψε, επίσης, αυξημένη προθυμία για μορφές πολιτικής ανυπακοής σε ορισμένες ομάδες ερωτηθέντων. Σημαντικά ποσοστά δήλωσαν ότι θα μπορούσαν να αρνηθούν να συμμορφωθούν με νόμους τους οποίους θεωρούν άδικους.
Η θέση της Marine Le Pen για το Ισλάμ και την εβραϊκή κοινότητα
Η Marine Le Pen έχει υποστηρίξει αυστηρότερη πολιτική απέναντι στην ισλαμική θρησκευτική έκφραση στη Γαλλία, ενώ έχει παράλληλα επιχειρήσει να εμφανιστεί ως υπερασπίστρια της εβραϊκής κοινότητας.
Το 2024 είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:
«Η καλύτερη ασπίδα για τους Γάλλους εβραϊκής πίστης είναι ο Εθνικός Συναγερμός. Είναι το μόνο κίνημα που διαθέτει τη βούληση, την πεποίθηση και τα μέσα για να καταπολεμήσει τον ισλαμιστικό φονταμενταλισμό, ο οποίος αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν».
Παρά τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, το 44% των Εβραίων ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα εξέταζε την αποχώρηση από τη Γαλλία σε περίπτωση εκλογικής νίκης της.
Το εύρημα αναδεικνύει ότι οι ανησυχίες που καταγράφονται στην έρευνα δεν ακολουθούν απαραίτητα τις πολιτικές διαχωριστικές γραμμές που επιχειρούν να χαράξουν τα ίδια τα κόμματα.
Η παρέμβαση του François Kraus
Ο François Kraus, διευθυντής του τομέα Πολιτικής και Επικαιρότητας της Ifop, περιέγραψε το κλίμα που αποτυπώνεται στην έρευνα ως εξής:
«Η ανάληψη της εξουσίας από την υποψήφια που προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενδέχεται να δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια και προκαλεί υψηλά επίπεδα φόβου και αισθήματος ανασφάλειας».
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτυπώνει τις προσδοκίες και τους φόβους των ερωτηθέντων σε ένα υποθετικό εκλογικό σενάριο. Δεν συνιστά, ωστόσο, απόδειξη ότι οι πολιτικές που ενδεχομένως θα εφαρμοστούν θα έχουν αναγκαστικά τις συνέπειες που εκείνοι προβλέπουν.
Σκληρότερη μεταναστευτική πολιτική και περιορισμοί στη μαντίλα
Ο Εθνικός Συναγερμός υποστηρίζει εδώ και χρόνια αυστηρότερους ελέγχους στη μετανάστευση, προτεραιότητα για τους Γάλλους πολίτες στην πρόσβαση σε κατοικία και απασχόληση, καθώς και περιορισμούς στη χρήση της ισλαμικής μαντίλας σε δημόσιους χώρους.
Η Marine Le Pen έχει δηλώσει ότι δεν θα προχωρούσε σε άμεση απαγόρευση της μαντίλας με την ανάληψη της εξουσίας, αλλά θα επιδίωκε να θέσει ευρύτερους περιορισμούς σε εθνικό δημοψήφισμα.
Παράλληλα, προηγούμενες έρευνες της Ifop έχουν καταγράψει αυξημένη θρησκευτικότητα και μεγαλύτερη αποδοχή αυστηρότερων ερμηνειών του Ισλάμ μεταξύ νεότερων μουσουλμάνων στη Γαλλία.
Σε συγκεκριμένα υποθετικά σενάρια, σημαντικά ποσοστά ερωτηθέντων εμφανίζονταν να δίνουν προτεραιότητα σε ισλαμικούς κανόνες έναντι του γαλλικού αστικού δικαίου, για ζητήματα όπως η κληρονομιά ή η τελετουργική σφαγή ζώων.
Το Remix News είχε δημοσιεύσει σχετική αναφορά για την έρευνα αυτή κατά το προηγούμενο έτος.
Η δεξιά βλέπει αποτυχία ενσωμάτωσης
Πολιτικοί και σχολιαστές της δεξιάς αντιμετώπισαν τα ευρήματα ως ένδειξη προβλημάτων στην ενσωμάτωση και ως αφορμή για να επαναφέρουν τη συζήτηση γύρω από τις συνέπειες των δημογραφικών αλλαγών στη Γαλλία.
Η ερμηνεία αυτή αποτελεί πολιτική ανάγνωση των αποτελεσμάτων και όχι αυτοτελές συμπέρασμα που αποδεικνύεται από τη δημοσκόπηση.
Στο πολιτικό πεδίο, η Marine Le Pen έχει εμφανιστεί να προηγείται συχνά στις δημοσκοπήσεις πρόθεσης ψήφου για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2027. Τα συγκεκριμένα ευρήματα, ωστόσο, δεν αρκούν για να προεξοφλήσουν το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Άλλο η πρόθεση και άλλο η πραγματική μετανάστευση
Υπάρχει μια κρίσιμη παράμετρος που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την ανάγνωση των αποτελεσμάτων: η δήλωση πρόθεσης αποχώρησης από μια χώρα δεν ισοδυναμεί με συγκεκριμένο σχέδιο μετανάστευσης.
Πολλοί ψηφοφόροι σε διαφορετικές χώρες δηλώνουν ότι θα φύγουν από την πατρίδα τους εάν επικρατήσει ένας πολιτικός υποψήφιος με τον οποίο διαφωνούν. Στην πράξη, όμως, η υλοποίηση μιας τέτοιας απόφασης είναι πολύ πιο σύνθετη.
Οι οικογενειακοί δεσμοί, η εργασία, το κόστος μετακίνησης, οι οικονομικές υποχρεώσεις και οι προοπτικές εγκατάστασης σε άλλη χώρα αποτελούν παράγοντες που μπορούν να καταστήσουν μια τέτοια επιλογή εξαιρετικά δύσκολη.
Επομένως, τα ποσοστά του 46% για τους μουσουλμάνους και του 44% για τους Εβραίους αποτυπώνουν μια δηλωμένη προθυμία ή σκέψη σε ένα υποθετικό σενάριο και δεν σημαίνουν ότι αντίστοιχα ποσοστά των δύο κοινοτήτων σχεδιάζουν πράγματι να εγκαταλείψουν τη Γαλλία.
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η προοπτική μιας προεδρίας της Marine Le Pen προκαλεί έντονη ανησυχία σε συγκεκριμένες κοινωνικές και πολιτικές ομάδες.
Το κατά πόσο αυτή η ανησυχία θα μεταφραστεί σε πραγματικές μεταναστευτικές αποφάσεις παραμένει διαφορετικό και σαφώς πιο σύνθετο ζήτημα.