Ο Agee υποστήριξε ότι η επενδυτική απαγόρευση που επιβλήθηκε επί προεδρίας Joe Biden ήταν μια «εντελώς λανθασμένη απόφαση», ειδικά για το αμερικανικό επιχειρείν, ενώ τόνισε πως υπάρχουν κυρώσεις που θα μπορούσαν θεωρητικά να αρθούν ακόμη και άμεσα, εφόσον δεν έχουν εγκριθεί από το Κογκρέσο αλλά βασίζονται σε εκτελεστικά διατάγματα.
Παρότι εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για το ενδεχόμενο χαλάρωσης ορισμένων περιορισμών στο μέλλον, παραδέχθηκε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως η κυβέρνηση Trump είναι έτοιμη να προχωρήσει σύντομα σε ουσιαστική άρση των κυρώσεων.
Λάθος οι κυρώσεις – πλήγμα για το αμερικανικό επιχειρείν
Ο πρόεδρος του AmCham ξεκαθάρισε ότι ο οργανισμός του είναι ουσιαστικά ο μόνος που πιέζει συστηματικά την αμερικανική κυβέρνηση για την άρση ή χαλάρωση συγκεκριμένων κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Όπως είπε, πρώτη προτεραιότητα είναι η κατάργηση της απαγόρευσης επενδύσεων, ενώ παράλληλα δίνεται έμφαση και σε τομείς όπως τα καλλυντικά και η πολιτική αεροπορία.
Σύμφωνα με τον Agee, το επιχείρημα που προβάλλουν οι αμερικανικές επιχειρήσεις προς την Ουάσιγκτον είναι ότι οι κυρώσεις σε αυτούς τους τομείς μπορούν και πρέπει να χαλαρώσουν ακόμη και πριν από την πλήρη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Με τον τρόπο αυτό, ο επικεφαλής του AmCham ουσιαστικά ανοίγει δημόσια τη συζήτηση για στοχευμένη επαναπροσέγγιση της αμερικανικής επιχειρηματικής παρουσίας στη ρωσική αγορά.
«Χάσαμε 100 δισ. δολάρια από τη ρωσική αγορά»
Ιδιαίτερο βάρος είχε η παραδοχή του Agee ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις υπέστησαν τεράστιο οικονομικό πλήγμα από την έξοδο ή τη συρρίκνωση της δραστηριότητάς τους στη Ρωσία.
Όπως ανέφερε, η συνολική ζημία υπολογίζεται σε περίπου 100 δισ. δολάρια, ποσό που αποδίδεται τόσο στην απώλεια μεριδίων αγοράς όσο και στην πώληση περιουσιακών στοιχείων σε τιμές χαμηλότερες από την πραγματική τους αξία.
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς που υπέστησαν οι αμερικανικές εταιρείες από τη βίαιη αποσύνδεσή τους από τη ρωσική αγορά.
Την ώρα που η Ουάσιγκτον επέμενε στη στρατηγική της πίεσης προς τη Μόσχα, ένα σημαντικό κομμάτι του αμερικανικού επιχειρηματικού κόσμου βρέθηκε αντιμέτωπο με απώλειες δισεκατομμυρίων και με την ανάγκη να εγκαταλείψει μια αγορά στην οποία είχε ισχυρή παρουσία για χρόνια.
Η Ρωσία ως κρίσιμος κρίκος σε ενέργεια και λιπάσματα
Ο Agee υπογράμμισε ότι η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιο οικονομικό και βιομηχανικό βάθος, καθώς και δυνατότητα να συμβάλει στην αντιμετώπιση κρίσιμων διεθνών προβλημάτων.
Όπως σημείωσε, αυτό αφορά τόσο τις υψηλές τιμές ενέργειας όσο και τον τομέα των λιπασμάτων, όπου η Ρωσία παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο το επιχείρημα ότι η πλήρης αποκοπή της Ρωσίας από τις δυτικές αλυσίδες εμπορίου και εφοδιασμού δεν είναι χωρίς κόστος ούτε για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντιθέτως, η Μόσχα παραμένει κρίσιμος παίκτης σε βασικούς τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, από την ενέργεια μέχρι τις πρώτες ύλες και τα αγροτικά εφόδια.
Ο Trump δεν ανοίγει ακόμη την πόρτα της άρσης
Παρά το γεγονός ότι ο Donald Trump προβάλλει τον εαυτό του ως υπερασπιστή του αμερικανικού επιχειρείν, μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει σαφή δείγματα ότι σκοπεύει να προχωρήσει σε ευρύτερη άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Αντιθέτως, η στάση της Ουάσιγκτον παραμένει προσεκτική και συνδέει το ενδεχόμενο χαλάρωσης με την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να μην ανανεώσει στις 17 Ιουνίου την εξαίρεση από κυρώσεις που αφορούσε το ρωσικό θαλάσσιο πετρέλαιο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς αυστηρότερων περιορισμών.
Ο ίδιος ο Trump, μιλώντας αρχικά για το θέμα, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε σύντομα να προχωρήσει σε νέες κινήσεις, επικαλούμενος τις εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου και την αύξηση των ροών από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, μία ημέρα αργότερα εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός, δηλώνοντας ότι η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να εξετάζει τα δεδομένα και να παρακολουθεί την πορεία των τιμών του πετρελαίου.
Rosneft, Lukoil και το ενεργειακό παιχνίδι
Η ενεργειακή διάσταση παραμένει κομβική.
Οι αμερικανικές κυρώσεις σε ρωσικούς ενεργειακούς κολοσσούς όπως η Rosneft και η Lukoil είχαν στόχο να περιορίσουν τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και να αυξήσουν την πίεση προς τη Μόσχα.
Ωστόσο, η Ρωσία εξακολουθεί να παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, μαζί με τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία, γεγονός που καθιστά κάθε αμερικανική απόφαση εξαιρετικά ευαίσθητη για τη διεθνή αγορά ενέργειας.
Το γεγονός ότι η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να χαλάρωσε προσωρινά περιορισμούς στο ρωσικό πετρέλαιο κατά τη διάρκεια της κρίσης με το Ιράν, προκειμένου να στηρίξει ευάλωτες οικονομίες που αντιμετώπιζαν ενεργειακή πίεση, δείχνει πόσο δύσκολο είναι στην πράξη να εφαρμοστεί μια απόλυτη πολιτική αποκλεισμού της Ρωσίας από την παγκόσμια αγορά.
Έρχονται επαφές Μόσχας – Ουάσιγκτον
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η πληροφορία ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner, που συμμετέχουν στις αμερικανικές διαπραγματευτικές προσπάθειες για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναμένεται να επισκεφθούν σύντομα τη Ρωσία.
Την επίσκεψη επιβεβαίωσε το Κρεμλίνο, με τον προεδρικό σύμβουλο Yuri Ushakov να δηλώνει ότι οι δύο διαπραγματευτές θα μεταβούν στη Μόσχα στο προσεχές διάστημα, αν και οι ακριβείς ημερομηνίες δεν έχουν ακόμη καθοριστεί, καθώς παραμένουν απασχολημένοι με ζητήματα που αφορούν το Ιράν και τα πρώτα στάδια μιας ευρύτερης διαδικασίας διαπραγματεύσεων.
Η επικείμενη παρουσία των Witkoff και Kushner στη Ρωσία καταγράφεται ως θετική εξέλιξη σε επίπεδο επαφών, χωρίς όμως να δημιουργεί –τουλάχιστον προς το παρόν– προσδοκίες για άμεση χαλάρωση των κυρώσεων.
Το ζήτημα παραμένει άμεσα συνδεδεμένο με την πορεία του πολέμου, τις αμερικανορωσικές σχέσεις και τις ισορροπίες στο ενεργειακό μέτωπο.
Επιμένουν οι κυρώσεις, επιμένει και η πίεση του αμερικανικού επιχειρείν
Παρά τις δημόσιες παρεμβάσεις του AmCham και την ανοιχτή γκρίνια αμερικανικών επιχειρηματικών κύκλων για το κόστος των κυρώσεων, η πολιτική της Ουάσιγκτον απέναντι στη Ρωσία δεν δείχνει να αλλάζει άμεσα. Ωστόσο, οι δηλώσεις του Robert Agee αναδεικνύουν κάτι κρίσιμο: μέσα στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν ισχυρές επιχειρηματικές φωνές που θεωρούν ότι η πολιτική των κυρώσεων έχει μετατραπεί σε μπούμερανγκ για τις αμερικανικές εταιρείες.
Με απλά λόγια, η αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα βλέπει ότι η απομάκρυνση από τη ρωσική αγορά δεν σήμανε μόνο πολιτική πίεση προς τη Μόσχα, αλλά και τεράστιες οικονομικές απώλειες για τις ίδιες τις ΗΠΑ.
Και όσο ο πόλεμος παρατείνεται και η ρωσική οικονομία συνεχίζει να προσαρμόζεται, τόσο θα δυναμώνει το ερώτημα που ήδη τίθεται ανοιχτά στην Ουάσιγκτον: ποιος τελικά πλήρωσε περισσότερο το κόστος αυτής της στρατηγικής;