Η απόφαση εγείρει εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να διατηρήσει επαρκή έλεγχο σε κρίσιμες εθνικές υποδομές και παραγωγικές ικανότητες στον τομέα της άμυνας
Σημαντική μεταβολή στη δομή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σηματοδοτεί η απόφαση της ΕΑΣ ΑΒΕΕ (Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα) να προχωρήσει στη σύσταση κοινοπραξίας με την τσεχική εταιρεία MSM Export s.r.o., μέλος του ομίλου CSG, υπό την επωνυμία Ελληνική Ανώνυμη Εταιρεία Πυρομαχικών.
Η σύμβαση εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων στις 9 Μαΐου. Η ΕΑΣ διατηρεί πλειοψηφική συμμετοχή 51%, ενώ η MSM το 49%. Παρά την κατοχή της θέσης του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου από την ελληνική πλευρά, η διοίκηση της κοινοπραξίας περνά ουσιαστικά στους Τσέχους, οι οποίοι θα ορίσουν τον διευθύνοντα σύμβουλο και τον οικονομικό διευθυντή.
Απώλεια παραγωγικής αυτονομίας
Σύμφωνα με διαρροές, στην κοινοπραξία μεταβιβάζεται το σύνολο της παραγωγικής ικανότητας της ΕΑΣ για πυρομαχικά μεγάλου διαμετρήματος. Η ΕΑΣ διατηρεί μόνο τη γραμμή παραγωγής για το βλήμα αέρος-αέρος IRIS-T και τη συντήρηση των βλημάτων Patriot. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι η χώρα παραιτείται από την αυτονομία παραγωγής πυρομαχικών πυροβολικού, μετατρέποντας την ΕΑΣ σε υποκατασκευαστή σε ένα προσοδοφόρο πεδίο που παραχωρείται στον ξένο εταίρο.
Παραχωρήσεις και ερωτήματα
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ζήτησης για πυρομαχικά λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και αναγκών των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο πρόσφατος διαγωνισμός του Πολεμικού Ναυτικού για προμήθεια πυρομαχικών 76/62 mm ανατέθηκε στη NSPA (Υπηρεσία Προμηθειών του ΝΑΤΟ), ενώ το ΓΕΣ φέρεται έτοιμο να αναθέσει προμήθεια 20.000 βλημάτων πυροβολικού 155 mm, ύψους 60 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από υλικό που παραχωρήθηκε στην Ουκρανία.
Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης, κρίσιμα ερωτήματα έμειναν αναπάντητα. Όπως γιατί επελέγη θυγατρική εταιρεία και όχι ο μητρικός όμιλος CSG, γιατί ορίστηκε διάρκεια κοινοπραξίας 25 ετών, και ποια είναι τα ακριβή επιχειρηματικά σχέδια. Αναφέρθηκαν αμφισβητούμενα στοιχεία, όπως τιμή πώλησης TNT στα 6€/κιλό, όταν η διεθνής τιμή είναι τουλάχιστον διπλάσια, και μέση τιμή γόμωσης βλήματος 155 mm μόλις 100€, όταν το συνολικό κόστος ανά μονάδα είναι 2.500–3.000€.
Αξιοσημείωτο είναι ότι εκπρόσωποι των Υπουργείων Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας που συμμετείχαν, έδωσαν την επαναλαμβανόμενη απάντηση «δεν είμαι εξουσιοδοτημένος να απαντήσω» στα πιο σημαντικά ερωτήματα.
Έλλειψη διαφάνειας και θεσμικής ενημέρωσης
Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί την πρώτη σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στην αμυντική βιομηχανία της χώρας, αλλά δεν υπήρξε καμία θεσμική ενημέρωση ή συζήτηση στη Βουλή. Ούτε υπήρξαν επίσημες ανακοινώσεις από την κυβέρνηση για τους όρους της συμφωνίας ή για τα ανταλλάγματα που εξασφαλίστηκαν.
Η απόφαση εγείρει εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να διατηρήσει επαρκή έλεγχο σε κρίσιμες εθνικές υποδομές και παραγωγικές ικανότητες στον τομέα της άμυνας.
Σάββας Δ. Βλάσσης
doureios.com/