Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της εκπαιδευτικής υπηρεσίας του δήμου, το ποσοστό ανέρχεται στο 56,1% για το σχολικό έτος 2025-2026, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιδράσεις και αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τη μετανάστευση, την ενσωμάτωση και τη δημογραφική φυσιογνωμία της Ευρώπης.
Ραγδαίες δημογραφικές αλλαγές βρίσκονται σε εξέλιξη σε αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, με την Αμβέρσα του Βελγίου να αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της μεταβολής της πληθυσμιακής σύνθεσης.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η εκπαιδευτική υπηρεσία της Αμβέρσας, το 56,1% των συνολικά 22.273 μαθητών που φοιτούν στα δημοτικά και δευτεροβάθμια σχολεία του δήμου είναι μουσουλμάνοι, κατά το σχολικό έτος 2025-2026.
Πρόκειται πλέον για την πλειοψηφία του μαθητικού πληθυσμού στα δημοτικά σχολεία και στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που διαχειρίζεται ο δήμος, ενώ τα στοιχεία καταγράφουν ανοδική τάση τα τελευταία χρόνια.
Τα δεδομένα, τα οποία δημοσίευσε το βελγικό μέσο ενημέρωσης V-Nieuws, αφορούν ένα δίκτυο 92 δημοτικών σχολείων.
Το 58% των μαθητών στα δημοτικά σχολεία είναι μουσουλμάνοι
Ειδικότερα, από τους 13.922 μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι 8.075 είναι μουσουλμάνοι, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 58%.
Αντίστοιχα, στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από τους 8.351 μαθητές, οι 4.426 είναι μουσουλμάνοι, αντιπροσωπεύοντας το 53% του συνόλου.
Τα στοιχεία έχουν προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις, με εκπροσώπους της βελγικής δεξιάς να κάνουν λόγο για βαθιά δημογραφική μεταβολή και να θέτουν ζήτημα διατήρησης της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας της περιοχής.
Ο βουλευτής του Vlaams Belang, Filip Dewinter, υποστήριξε ότι τα στοιχεία αποτυπώνουν στην πράξη αυτό που αποκάλεσε «ανταλλαγή πληθυσμού».
Μάλιστα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Στα σχολεία της Αμβέρσας, οι “άπιστοι” – δηλαδή οι μη μουσουλμάνοι Φλαμανδοί – αποτελούν ήδη μια μικρή μειοψηφία. Ο δημογραφικός ισλαμικός εποικισμός δεν βρίσκεται απλώς σε πλήρη εξέλιξη… αλλά έχει σχεδόν ολοκληρωθεί».
Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν την πολιτική ερμηνεία του Vlaams Belang για τα δημογραφικά δεδομένα και εντάσσονται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αντιπαράθεση γύρω από τη μετανάστευση και την πληθυσμιακή σύνθεση των μεγάλων πόλεων.
Το 58% των κατοίκων έχει μεταναστευτικό υπόβαθρο
Η μεταβολή στον μαθητικό πληθυσμό αντανακλά ευρύτερες δημογραφικές αλλαγές στην Αμβέρσα, μια πόλη με περίπου 565.000 κατοίκους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, το 2026 περίπου το 58% των κατοίκων είτε δεν διαθέτει βελγική υπηκοότητα είτε είναι Βέλγοι με μεταναστευτικό υπόβαθρο.
Αντίθετα, το ποσοστό των κατοίκων με αποκλειστικά βελγική καταγωγή έχει υποχωρήσει σημαντικά, από περίπου 77% το 2000 σε επίπεδα λίγο πάνω από το 40%.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σημαντική αλλαγή στην πληθυσμιακή σύνθεση της πόλης τις τελευταίες δύο δεκαετίες, με τη μετανάστευση και τις διαφορετικές δημογραφικές τάσεις να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.
Οι γεννήσεις και η μετανάστευση αλλάζουν τον πληθυσμιακό χάρτη
Καθοριστικό παράγοντα για τις δημογραφικές μεταβολές αποτελούν και οι διαφορές στους δείκτες γεννητικότητας.
Σύμφωνα με δημοτικά στοιχεία για την περίοδο 2011-2025, οι γεννήσεις από μητέρες μη ευρωπαϊκής καταγωγής ήταν σημαντικά περισσότερες σε σύγκριση με τις γεννήσεις από μητέρες γηγενούς καταγωγής.
Σε ορισμένες περιόδους, η διαφορά έφτανε ιστορικά έως και το τριπλάσιο, παρά το γεγονός ότι ο απόλυτος αριθμός γεννήσεων υποχώρησε στις επιμέρους πληθυσμιακές ομάδες.
Ο συνδυασμός υψηλότερης γεννητικότητας σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, συνεχιζόμενης μετανάστευσης και πολιτογραφήσεων δημιουργεί έναν νεότερο πληθυσμό με μεγαλύτερη πολιτισμική και εθνοτική ποικιλομορφία σε σχέση με τον συνολικό μέσο όρο.
Η Αμβέρσα περιγράφεται εδώ και χρόνια ως πόλη «πλειοψηφίας-μειοψηφιών» (majority-minority), δηλαδή ως μια πόλη στην οποία καμία μεμονωμένη πληθυσμιακή ομάδα δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία.
Γλώσσα, θρησκεία και ενσωμάτωση στο επίκεντρο της κοινωνικής αντιπαράθεσης
Η δημογραφική μεταβολή έχει σημαντικές κοινωνικές και πολιτισμικές επιπτώσεις στην Αμβέρσα, επηρεάζοντας την καθημερινότητα, την εκπαίδευση και τη δημόσια συζήτηση.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, σχεδόν οι μισοί μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μιλούν στο σπίτι γλώσσα διαφορετική από τα ολλανδικά.
Παράλληλα, ζητήματα όπως οι θρησκευτικές αργίες, οι ενδυματολογικοί κανόνες στα σχολεία και η ενσωμάτωση των μεταναστευτικών κοινοτήτων βρίσκονται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο της πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης.
Οι εξελίξεις στην Αμβέρσα δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο, καθώς αντίστοιχες δημογραφικές μεταβολές καταγράφονται και σε άλλες μεγάλες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης.
Αντίστοιχη εικόνα στη Βιέννη – Έντονος προβληματισμός για τα σχολεία
Παρόμοιες τάσεις έχουν καταγραφεί και στη Βιέννη της Αυστρίας, όπου, σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα του Remix News, το ποσοστό των μαθητών με ξένη καταγωγή στα δημοτικά σχολεία πλησιάζει το 50%.
Σε ορισμένα σχολεία, μάλιστα, το ποσοστό των μουσουλμάνων μαθητών φέρεται να φτάνει το 90%.
Η εξέλιξη έχει προκαλέσει σοβαρές προκλήσεις για το εκπαιδευτικό σύστημα της αυστριακής πρωτεύουσας, με προβλήματα που σχετίζονται με τη γνώση της γερμανικής γλώσσας, την ασφάλεια και τη συμπεριφορά των μαθητών να δυσχεραίνουν τη λειτουργία αρκετών σχολικών τάξεων.
Η περίπτωση της Αμβέρσας και της Βιέννης επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα της ευρωπαϊκής πολιτικής: κατά πόσο τα υφιστάμενα εκπαιδευτικά και κοινωνικά συστήματα μπορούν να ανταποκριθούν στις ταχύτατες δημογραφικές μεταβολές, διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή και την ομαλή ενσωμάτωση των νέων πληθυσμιακών ομάδων.
