Στην εκπομπή «ΠΡΙΣΜΑ» της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης, ο Παντελής Σαββίδης ανοίγει έναν κρίσιμο διάλογο για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, την ενεργειακή πολιτική και την επισιτιστική ασφάλεια.
Η συρρίκνωση της ελληνικής αγροτικής παραγωγής, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις και οι επιπτώσεις της ενεργειακής πολιτικής στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Πρίσμα», που παρουσιάζει ο Παντελής Σαββίδης στη Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης.
Οι προσκεκλημένοι διατύπωσαν σοβαρές καταγγελίες για τον τρόπο χωροθέτησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τις οικονομικές επιβαρύνσεις των παραγωγών και τον ρόλο μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Η συζήτηση επεκτάθηκε στην απολιγνιτοποίηση, στα ενεργειακά δίκτυα, στα κέντρα δεδομένων και ακόμη και σε ισχυρισμούς για ενδεχόμενη αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων στην Ελλάδα.
Σαββίδης: Η απειλή δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και γεωπολιτική
Ανοίγοντας την εκπομπή, ο Παντελής Σαββίδης ξεκαθάρισε ότι, παρά την κυριαρχία των γεωπολιτικών εξελίξεων στην επικαιρότητα, επέλεξε να ασχοληθεί με ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με την επιβίωση και την αυτάρκεια της χώρας: το μέλλον της γεωργίας.
Ο παρουσιαστής έθεσε το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη διατήρηση των παραγωγικών αγροτικών εκτάσεων.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο χημικός μηχανικός Αχιλλέας Μιχόπουλος, ο Ελευθέριος Καφάτσος, μέλος επιτροπής αγροτικής ανάπτυξης δήμου, και ο Βασίλης Λίκος, περιφερειακός σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας, βιολόγος και διδάκτορας περιβαλλοντικού αντικειμένου.
Η πρόταση για φωτοβολταϊκά στα ορεινά αντί στις πεδιάδες
Ο Αχιλλέας Μιχόπουλος παρουσίασε την πρότασή του για διαφορετική χωροθέτηση των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, την οποία, όπως ανέφερε, είχε υποβάλει στο αρμόδιο υπουργείο τον Οκτώβριο του 2015.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε μεγαλύτερο υψόμετρο, περίπου 800 μέτρων, μπορεί υπό κατάλληλες συνθήκες να προσφέρει πλεονεκτήματα στην ενεργειακή απόδοση, ενώ ταυτόχρονα προστατεύει τις πεδιάδες που είναι απαραίτητες για την παραγωγή τροφίμων.
Ο ίδιος εξήγησε ότι οι χαμηλότερες θερμοκρασίες ευνοούν τη λειτουργία των φωτοβολταϊκών συστημάτων, ενώ υποστήριξε ότι οι εταιρείες προτιμούν τις πεδινές εκτάσεις κυρίως λόγω του μικρότερου αρχικού κόστους εγκατάστασης.
Πρόκειται για τεχνική πρόταση που χρειάζεται αξιολόγηση ανά περιοχή, καθώς η απόδοση εξαρτάται επίσης από την ηλιοφάνεια, την κλίση, την πρόσβαση και τη σύνδεση με το δίκτυο.
Καταγγελίες αγροτών για δεσμεύσεις και επικαλύψεις εκτάσεων
Ο Ελευθέριος Καφάτσος περιέγραψε καταγγελίες αγροτών για επικαλύψεις δηλωμένων αγροτικών εκτάσεων με εκτάσεις που εμφανίζονται να συνδέονται με έργα φωτοβολταϊκών.
Όπως ανέφερε, οι συγκεκριμένες καταγγελίες αποτέλεσαν την αφετηρία έρευνας που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία δύο χρόνια, με επικοινωνίες προς δήμους και περιφέρειες.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη Θεσσαλία και στο Κιλκίς, υποστηρίζοντας ότι η επέκταση των φωτοβολταϊκών έχει αποκτήσει μεγάλη κλίμακα.
Παράλληλα, απέδωσε τη σταδιακή εγκατάλειψη της γεωργικής δραστηριότητας στο αυξανόμενο κόστος παραγωγής και στην έλλειψη επαρκούς στήριξης του πρωτογενούς τομέα.
Στο τέλος της εκπομπής αναφέρθηκε και σε αρδευτικά έργα που, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένουν ανεκτέλεστα επί πολλά χρόνια, παρά τη σημασία τους για τη βιωσιμότητα των καλλιεργειών.
Ενεργειακή πολιτική, απολιγνιτοποίηση και μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Βασίλης Λίκος, ο οποίος συνέδεσε τη χωροθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με το συνολικό μοντέλο λειτουργίας της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού.
Αναφέρθηκε στην απολιγνιτοποίηση, στη μεταβολή του ενεργειακού μείγματος και στις επιπτώσεις που, κατά την εκτίμησή του, έχει η αυξημένη εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Υποστήριξε επίσης ότι το υφιστάμενο μοντέλο ευνοεί μεγάλους επενδυτικούς ομίλους, ενώ οι τοπικές κοινωνίες και οι αγρότες δεν απολαμβάνουν αντίστοιχα οικονομικά οφέλη.
Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, προτείνοντας μικρότερα, αποκεντρωμένα ενεργειακά συστήματα.
Data centers: Το ζήτημα της κατανάλωσης νερού και ηλεκτρικής ενέργειας
Η συζήτηση επεκτάθηκε στα μεγάλα κέντρα δεδομένων και στις απαιτήσεις τους σε ηλεκτρική ενέργεια και νερό.
Ο Βασίλης Λίκος εξέφρασε ανησυχίες για τη δυνατότητα του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος να υποστηρίξει νέες ενεργοβόρες εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει ζητήματα ενεργειακού κόστους.
Έκανε επίσης αναφορά σε σχεδιαζόμενες επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τον αριθμό των μόνιμων θέσεων εργασίας που θα δημιουργηθούν.
Οι αριθμητικές εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν για την κατανάλωση νερού και ενέργειας δεν συνοδεύτηκαν στην απομαγνητοφώνηση από ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Ο ισχυρισμός για τα πυρηνικά απόβλητα
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες στιγμές της εκπομπής ήταν η αναφορά του Βασίλη Λίκου σε έγγραφο που, όπως ισχυρίστηκε, διαβιβάστηκε στις περιφέρειες και αφορούσε την αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων.
Ο Παντελής Σαββίδης ζήτησε διευκρινίσεις και ρώτησε ευθέως τον συνομιλητή του αν ήταν βέβαιος για όσα υποστήριζε.
Ο περιφερειακός σύμβουλος επέμεινε ότι το ζήτημα είχε τεθεί σε περιφερειακό επίπεδο.
Ωστόσο, από τα στοιχεία της εκπομπής δεν προκύπτει ότι έχει συναφθεί συμφωνία για εισαγωγή ή αποθήκευση ξένων πυρηνικών αποβλήτων στην Ελλάδα. Η αναφορά αυτή αποτελεί ισχυρισμό του προσκεκλημένου που απαιτεί αυτοτελή δημοσιογραφική διερεύνηση.
Το ερώτημα της επισιτιστικής ασφάλειας
Κλείνοντας την εκπομπή, ο Ελευθέριος Καφάτσος επανήλθε στην αγροτική παραγωγή και προειδοποίησε για τις συνέπειες της μακροχρόνιας δέσμευσης καλλιεργήσιμης γης από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Εξέφρασε την ανησυχία ότι η απώλεια παραγωγικών εκτάσεων θα ενισχύσει την εξάρτηση της Ελλάδας από εισαγωγές αγροτικών προϊόντων.
Ο Παντελής Σαββίδης ολοκλήρωσε τη συζήτηση επισημαίνοντας τη σοβαρότητα των ζητημάτων που τέθηκαν και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανέλθει σε αυτά σε επόμενη εκπομπή.
Το βασικό ερώτημα που ανέδειξε το «Πρίσμα» είναι εάν η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να προχωρήσει χωρίς να υπονομεύσει τη δυνατότητα της χώρας να παράγει τα τρόφιμα που χρειάζεται.