Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας συνδέει τον πόλεμο κατά του Ιράν με τους φυσικούς πόρους της χώρας, κατηγορεί τον Trump ότι πολώνει τον κόσμο και προειδοποιεί ότι η διεθνής τάξη πραγμάτων βρίσκεται πλέον σε φάση αποσύνθεσης
Μια από τις πιο αιχμηρές παρεμβάσεις των τελευταίων μηνών για το Ιράν και την πλανητική γεωπολιτική πραγματοποίησε ο πρόεδρος της Λευκορωσίας, Alexander Lukashenko, ο οποίος υποστήριξε ότι η πρόσφατη στρατιωτική σύγκρουση του αμερικανοϊσραηλινού άξονα με την Τεχεράνη δε σχετίζεται πρωτίστως – με όσα λέγονται και γράφονται σωρηδόν στη Δύση – με ζητήματα ασφαλείας ή το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, αλλά με τον τεράστιο φυσικό πλούτο που διαθέτει.
«Γιατί βομβαρδίστηκε το Ιράν;»
Μιλώντας στην 4η Διεθνή Διάσκεψη του Μινσκ για την Ευρασιατική Ασφάλεια, ο Λευκορώσος ηγέτης έθεσε ένα ερώτημα που, όπως είπε, αποφεύγουν να θέσουν πολλοί στη Δύση.
«Γιατί βομβάρδισαν το Ιράν;» διερωτήθηκε.
Κι έδωσε αμέσως τη δική του απάντηση: «Ο λόγος είναι ο ίδιος όπως πάντα.
Το Ιράν είναι πλούσιο σε πόρους, αρκετούς για να διαρκέσουν δεκαετίες».
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς αντιπαράθεσης, ενώ οι συζητήσεις για τον ρόλο των ενεργειακών πόρων στη διαμόρφωση της παγκόσμιας στρατηγικής έχουν επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο.
Τα βέλη κατά Trump
Ο Lukashenko δεν περιορίστηκε στο Ιράν.
Στρέφοντας τα πυρά του προς την Ουάσιγκτον, κατηγόρησε ευθέως τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump ότι συμβάλλει σε μια ολοένα και μεγαλύτερη πόλωση του διεθνούς συστήματος.
«Υπάρχει λόγος που αναφέρομαι τόσο συχνά στους Αμερικανούς», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές της Ουάσιγκτον διχάζουν τον κόσμο και προκαλούν, όπως είπε, «δικαιολογημένη κριτική» από πολλές χώρες.
Πρόκειται για μια τοποθέτηση που ευθυγραμμίζεται με τη γενικότερη ρητορική της Μόσχας και του Μινσκ, οι οποίες τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν τις αμερικανικές πρωτοβουλίες ως παράγοντα αποσταθεροποίησης των διεθνών σχέσεων.
Η περίπτωση της Βενεζουέλας
Ο Λευκορώσος πρόεδρος επιχείρησε να εντάξει το Ιράν σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό μοτίβο.
Ως δεύτερο παράδειγμα ανέφερε τη Βενεζουέλα και τον Βενεζουελάνο πρώην πρόεδρο Nicolás Maduro.
Κατά το Lukashenko, δεν είναι τυχαίο ότι στο επίκεντρο διεθνών πιέσεων βρίσκονται συχνά χώρες με τεράστια ενεργειακά αποθέματα και πρώτες ύλες.
«Η Βενεζουέλα διαθέτει γιγαντιαία αποθέματα πετρελαίου», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι οι φυσικοί πόροι κι οι πρώτες ύλες εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα της παγκόσμιας αντιπαράθεσης.
Με τον τρόπο αυτό επιχείρησε να συνδέσει το Καράκας με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι πίσω από πολλές σύγχρονες γεωστρατηγικές συγκρούσεις βρίσκονται οικονομικά κι ενεργειακά συμφέροντα.
Η Κούβα και το «Νησί της Ελευθερίας»
Ο Lukashenko αναφέρθηκε και στην Κούβα, απορρίπτοντας τη λογική της πίεσης και των κυρώσεων.
Όπως είπε, η Αβάνα δεν αποτελεί απειλή για κανέναν και θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται μέσω διαλόγου κι όχι μέσω αντιπαράθεσης.
Περιέγραψε, μάλιστα, την Κούβα ως «Νησί της Ελευθερίας» κι υποστήριξε ότι το πρόβλημα για ορισμένους κύκλους στη Δύση δεν είναι οι ενέργειές της, αλλά η ίδια η ύπαρξη του πολιτικού της συστήματος.
«Η παγκόσμια τάξη καταρρέει»
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, μέρος της ομιλίας του αφορούσε τη γενικότερη κατάσταση του διεθνούς συστήματος.
Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας υποστήριξε ότι η σημερινή παγκόσμια τάξη βρίσκεται σε φάση αποσυναρμολόγησης κι ότι η αντιπαράθεση μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων έχει φτάσει σε οριακό σημείο.
Παράλληλα επέκρινε το ΝΑΤΟ και τα Δυτικά σχέδια προετοιμασίας για μια πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία έως το 2030, υποστηρίζοντας ότι ούτε η Μόσχα ούτε το Μινσκ έχουν πρόθεση να επιτεθούν σε οποιαδήποτε χώρα.
Στο ίδιο πλαίσιο επανέλαβε την ετοιμότητα της Λευκορωσίας να φιλοξενήσει ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία, επισημαίνοντας όμως ότι η χώρα του επιθυμεί να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία κι όχι να περιορίζεται στον ρόλο του παρατηρητή.
Μια διαφορετική ανάγνωση των συγκρούσεων
Οι δηλώσεις Lukashenko μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις στη συλλογική Δύση, ωστόσο αποτυπώνουν μια οπτική που κερδίζει έδαφος σε τμήμα του μη Δυτικού κόσμου, δηλαδή στον «Παγκόσμιο Νότο» κατά τους Ρώσους, τους Κινέζους και τους Ιρανούς.
Πρόκειται για την αντίληψη ότι πίσω από πολλές σύγχρονες συγκρούσεις δε βρίσκονται μόνο ζητήματα ασφάλειας, δημοκρατίας ή γεωπολιτικής επιρροής, αλλά κι ο έλεγχος στρατηγικών πόρων, αγορών κι ενεργειακών αποθεμάτων.
Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με τη λογική αυτή, ένα είναι βέβαιο: η συζήτηση για το Ιράν, τη Βενεζουέλα, την Κούβα και τη νέα παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων μόλις άρχισε κι αναμένεται να γίνει ακόμη πιο έντονη τα επόμενα χρόνια.