Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αντιπαρέβαλε τις εκκλήσεις του Τούρκου προέδρου για σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών με την κατοχή στην Κύπρο και την αξίωσή του για αναγνώριση του ψευδοκράτους. Στο τέλος της ομιλίας έμεινε και μια εικόνα από την αίθουσα: οι θέσεις των Τούρκων διπλωματών ήταν άδειες.
Ευθεία απάντηση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Ακούγοντας μία ημέρα νωρίτερα τον Τούρκο πρόεδρο να μιλά για διεθνές δίκαιο, κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έθεσε το ερώτημα που η Άγκυρα αποφεύγει: πώς επικαλείται αυτές τις αρχές ενώ εξακολουθεί να κατέχει μέρος της Κύπρου; Χαρακτήρισε τη στάση αυτή «μέγιστη υποκρισία».
Τι είχε πει ο Ερντογάν
Στη δική του ομιλία στον ΟΗΕ, στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Ερντογάν ζήτησε να αναγνωριστούν η «κυριαρχική ισότητα» και το «ίσο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων. Κάλεσε επίσης τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την αυτοαποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και να συνάψει μαζί της πολιτικές και διπλωματικές σχέσεις. Πρόκειται για ευθεία αμφισβήτηση της ομοσπονδιακής βάσης λύσης που προβλέπουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.
«Να εφαρμόσει πρώτα τον Χάρτη»
Ο Χριστοδουλίδης επέλεξε να απαντήσει στον Ερντογάν με αναφορά στον ίδιο τον ΟΗΕ. Υπενθύμισε ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή, ότι περισσότερο από το ένα τρίτο της Κύπρου παραμένει υπό κατοχή και ότι οι εκτοπισμένοι εξακολουθούν να στερούνται το δικαίωμα επιστροφής. Αναφέρθηκε ακόμη στα Βαρώσια, στους αγνοουμένους και στη μεταφορά εποίκων στα κατεχόμενα.
Η αιχμή προς τον Τούρκο πρόεδρο ήταν σαφής: όποιος επικαλείται τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών οφείλει να τον εφαρμόζει. Ο Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι τα ψηφίσματα του Οργανισμού δεν μπορεί να γίνονται σεβαστά σε μία διεθνή κρίση και να αγνοούνται σε μία άλλη. Μετέφερε έτσι τη συζήτηση από τις γενικές διακηρύξεις του Ερντογάν στην πραγματικότητα της Κύπρου.
Η απάντηση στην αξίωση για δύο κράτη
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επανέλαβε ότι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα παραμένει η βάση συνολικής λύσης, σύμφωνα με το πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας. Δήλωσε έτοιμος να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017 και κάλεσε τον Ερντογάν να επιτρέψει ουσιαστικές συνομιλίες εντός αυτού του πλαισίου. Προς τους Τουρκοκυπρίους απηύθυνε πρόσκληση για ένα κοινό μέλλον, ενώ για τη διχοτόμηση ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θα γίνει αποδεκτή».
Άδειασαν οι θέσεις των Τούρκων διπλωματών
Η τουρκική αντίδραση καταγράφηκε και μέσα στην αίθουσα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ και βίντεο του Φιλελεύθερου, Τούρκος αντιπρόσωπος αποχώρησε την ώρα που ο Χριστοδουλίδης ανέβαινε στο βήμα και οι θέσεις των Τούρκων διπλωματών έμειναν άδειες κατά την ομιλία του. Αντίθετα, στην αίθουσα βρισκόταν η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.