Ο νέος νόμος της κυβέρνησης Tidö, ο οποίος θεσπίστηκε με τη συνεργασία των Σουηδών Δημοκρατών (SD), ποινικοποιεί, μεταξύ άλλων, τη «λεκτική και ψυχολογική κακοποίηση».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προβλεπόμενη ποινή μπορεί να φτάσει έως και τα τέσσερα χρόνια φυλάκισης, διπλάσια από τη μέγιστη ποινή για μια συνήθη σωματική επίθεση αντίστοιχης σοβαρότητας.
Η κυβέρνηση Tidö, σε συνεργασία με τους SD, κατέθεσε την πρόταση για την ποινικοποίηση της «ψυχολογικής κακοποίησης», η οποία στη συνέχεια εγκρίθηκε από το σουηδικό Κοινοβούλιο (Riksdag), χωρίς να υπάρξει πολιτική αντίθεση, σύμφωνα με το Friatider.
Σύμφωνα με τη διατύπωση του νόμου, αρκεί ένας σύζυγος να προβαίνει σε προσβλητικά ή μειωτικά σχόλια, και εφόσον αυτά είναι ικανά να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στην αυτοεκτίμηση ή τον αυτοσεβασμό του άλλου προσώπου (κατ’ εκτίμηση), για να καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης έως και τεσσάρων ετών.
Πράγματι, η ποινή αυτή είναι συγκρίσιμη με εκείνη που προβλέπεται για μια σωματική επίθεση συνήθους σοβαρότητας, για την οποία η ανώτατη ποινή ανέρχεται σε δύο χρόνια φυλάκισης.
Σημειωτέον, δεν είναι απαραίτητο να αποδειχθεί ότι έχει πράγματι προκληθεί βλάβη στην αυτοεκτίμηση του θύματος προκειμένου να επιβληθεί η ποινή.
Αρκεί το δικαστήριο να κρίνει ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά θα μπορούσε, αντικειμενικά, να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στην αυτοεκτίμηση ή στον αυτοσεβασμό του ατόμου.
Η αιτιολογική έκθεση
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου, ένα ή λίγα μεμονωμένα, συναισθηματικά φορτισμένα και υποτιμητικά σχόλια δεν εμπίπτουν, κατά κανόνα, στο νέο αδίκημα.
Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείεται απολύτως.
Ο αριθμός και η συχνότητα των δηλώσεων που απαιτούνται θα εξαρτώνται, μεταξύ άλλων, από τη σοβαρότητά τους.
Ο νόμος δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις συζυγικές ή ερωτικές σχέσεις.
Προβλέπει επίσης την ποινικοποίηση παρόμοιων συμπεριφορών μεταξύ ατόμων που δεν συνδέονται με συγγενικό δεσμό και, θεωρητικά, μπορεί να εφαρμοστεί και σε περιπτώσεις μεταξύ ανδρών ή μεταξύ γυναικών.
Ωστόσο, η κυβέρνηση δηλώνει ξεκάθαρα ότι βασικός στόχος της νομοθεσίας είναι η αντιμετώπιση της «βίας των ανδρών κατά των γυναικών».
Η ψυχολογική βία μπορεί επίσης να συνδέεται με άλλα αδικήματα, όπως η σοβαρή διατάραξη της δημόσιας τάξης, η σοβαρή παραβίαση της ιδιωτικής ζωής και η παρενόχληση.
Στο πλαίσιο της νέας νομοθεσίας μπορούν επίσης να εξεταστούν παράνομες απειλές, εξαναγκασμός και παράνομη παρακολούθηση.
Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να αφορά την παρακολούθηση κινητών τηλεφώνων, κωδικών πρόσβασης, λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή τραπεζικών λογαριασμών.
Ακόμη και η συνεχής παρακολούθηση μέσω GPS μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να θεωρηθεί επαρκής για την εφαρμογή της νομοθεσίας, εφόσον είναι παράνομη, παρατεταμένη ή ιδιαίτερα παρεμβατική και πληρούνται οι υπόλοιπες νομικές προϋποθέσεις.
Η Σουηδική Εισαγγελία, διάφορα δικαστήρια, ο Σουηδικός Δικηγορικός Σύλλογος, η Roks και άλλες σουηδικές γυναικείες οργανώσεις είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους στην αναθεωρημένη πρόταση της κυβέρνησης Tidö.
Μεταξύ των βασικών ενστάσεων ήταν η έλλειψη επαρκούς προβλεψιμότητας ως προς την εφαρμογή του νόμου, καθώς και ο κίνδυνος πιθανής κατάχρησής του, για παράδειγμα σε διαφορές σχετικά με την επιμέλεια παιδιών.
Πλέον, σημαντικό μέρος της ευθύνης περνά στα δικαστήρια, καθώς οι δικαστές θα πρέπει να καθορίζουν τα όρια μεταξύ μιας εξαιρετικά προβληματικής σχέσης και μιας συμπεριφοράς που συνιστά ποινικά κολάσιμη ψυχολογική κακοποίηση.
Η νομοθετική διαδικασία είχε ξεκινήσει επί της προηγούμενης κυβέρνησης συνεργασίας S–MP, υπό τους Morgan Johansson (Σοσιαλδημοκράτες) και Märta Stenevi (Πράσινοι). Το τελικό, αναθεωρημένο νομοσχέδιο κατατέθηκε από την κυβέρνηση Tidö και βασίστηκε σε συμφωνία με τους Σουηδούς Δημοκράτες (SD).