Η σκληρή πραγματικότητα 4 μήνες μετά
Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση στην Ελλάδα για απαγόρευση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, πολλοί γονείς αναρωτιούνται: Λειτουργεί πραγματικά αυτό το μέτρο; Η Αυστραλία, που ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που το εφάρμοσε (Δεκέμβριος 2025), μας δίνει ήδη πολύτιμες – και σε μεγάλο βαθμό ανησυχητικές – απαντήσεις.
Τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της απαγόρευσης στην Αυστραλία (10 Δεκεμβρίου 2025), η εικόνα είναι μεικτή αλλά κυρίως προβληματική.
Τα θετικά (υπάρχουν, αλλά περιορισμένα):
- Οι πλατφόρμες αφαίρεσαν περίπου 4,7 εκατομμύρια λογαριασμούς παιδιών κάτω των 16 μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
- Σε έρευνα της YouGov, σημαντικό ποσοστό γονέων ανέφερε θετικές αλλαγές στα παιδιά τους: περισσότερες συναναστροφές πρόσωπο με πρόσωπο, καλύτερη διάθεση, περισσότερο χρόνο με την οικογένεια και λιγότερο άγχος.
Η σκληρή πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική:
Παρόλο που η κυβέρνηση και ο ρυθμιστής eSafety πανηγύρισαν αρχικά, τον Μάρτιο του 2026 ο ίδιος ο επόπτης ασφάλειας στο διαδίκτυο Julie Inman Grant εξέδωσε αυστηρή ανακοίνωση, λέγοντας ότι υπάρχουν «σημαντικές ανησυχίες» και «μεγάλα κενά» στην εφαρμογή του νόμου από τις μεγάλες πλατφόρμες (Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube, Facebook).
Τα παιδιά έχουν βρει πολλούς και εύκολους τρόπους να παρακάμψουν την απαγόρευση:
- Χρήση VPN (πολλοί γονείς λένε ότι τα παιδιά τα εγκατέστησαν μέσα σε λίγα λεπτά)
- Ψεύτικες ημερομηνίες γέννησης
- Φωτογραφίες γονέων ή μεγαλύτερων αδελφών για το facial recognition
- Δανεικοί λογαριασμοί γονέων
- Μετάβαση σε λιγότερο ελεγχόμενες εφαρμογές και πλατφόρμες
Πολλοί έφηβοι στην Αυστραλία παραδέχονται ανοιχτά ότι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν κανονικά TikTok, Snapchat και Instagram, απλά πιο «κρυφά» και με μεγαλύτερη προσοχή.
Το πιο ανησυχητικό; Ορισμένοι ειδικοί και οργανώσεις (όπως η Amnesty International) προειδοποιούν ότι η απαγόρευση μπορεί να έχει και αντίθετα αποτελέσματα: τα παιδιά να μπαίνουν σε ακόμα πιο σκοτεινές και μη ελεγχόμενες γωνιές του διαδικτύου, χωρίς να μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά στους γονείς τους.
Συμπέρασμα: Η Αυστραλία δεν έχει καταφέρει ακόμα να «σβήσει» τα social media από τη ζωή των παιδιών κάτω των 16. Έχει πετύχει κάποια μείωση και κάποια θετικά αποτελέσματα σε ορισμένες οικογένειες, αλλά η μαζική παράκαμψη είναι δεδομένη και η επιβολή του νόμου αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη από ό,τι φαινόταν αρχικά.
Η ιστορία της Αυστραλίας δείχνει ότι μία απλή απαγόρευση χωρίς πολύ ισχυρή τεχνολογική θωράκιση, σωστή επιβολή και κυρίως χωρίς ουσιαστική εναλλακτική λύση για τα παιδιά, δεν αρκεί.