Η αυστριακή Βουλή αναγνώρισε επίσημα το Ισλάμ ως θρησκεία εντός της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας το 1912
Η αυστριακή Βουλή αναγνώρισε επίσημα το Ισλάμ ως θρησκεία εντός της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας το 1912. Το 2015, η Βουλή επέτρεψε τον εορτασμό ισλαμικών θρησκευτικών αργιών, ενώ ταυτόχρονα απαγόρευσε τη χρηματοδότηση τζαμιών από το εξωτερικό.
Σήμερα, το Κόμμα της Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ) αναλαμβάνει αποφασιστική δράση, προωθώντας τροποποίηση του Νόμου για το Ισλάμ του 1912 (Islamgesetz), έπειτα από αντιδράσεις που προκλήθηκαν από απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου Βιέννης. Το δικαστήριο αναγνώρισε τη Σαρία ως νόμιμη βάση για πολιτική διαιτησία σε συμβατική διαμάχη μεταξύ δύο μουσουλμάνων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
Ανησυχία του FPÖ: «Η Σαρία απειλεί το Σύνταγμα»
Ο Μίχαελ Σιλχεγκγερ, εκπρόσωπος του FPÖ για συνταγματικά ζητήματα, δήλωσε στις 19 Αυγούστου:
«Αυτό ανοίγει ακόμη περισσότερο την πόρτα στον πολιτικό Ισλάμ. Είναι μια θλιβερή μέρα για το κοσμικό συνταγματικό κράτος, μια θλιβερή μέρα για τα δικαιώματα των γυναικών στην Αυστρία».
Ο νόμος Islamgesetz του 1912 έδωσε επίσημο καθεστώς στο Ισλάμ, ενώ η αναθεώρηση του 2015 επέτρεψε τον εορτασμό θρησκευτικών εορτών, απαγορεύοντας παράλληλα την ξένη χρηματοδότηση τζαμιών.
Το FPÖ, το μεγαλύτερο από τα πέντε κόμματα στο Εθνικό Συμβούλιο της Αυστρίας, αντέδρασε έντονα μετά τη δημοσίευση της απόφασης της 18ης Αυγούστου από την εφημερίδα Die Presse, η οποία αποκάλυψε ότι το Περιφερειακό Δικαστήριο Βιέννης ενέκρινε τη χρήση Σαρίας ως βάση διαιτησίας τον Μάιο του 2025.
Συμβόλαιο βασισμένο στη Σαρία
Δύο μουσουλμάνοι συμφώνησαν, κατά την υπογραφή της σύμβασης, ότι οποιαδήποτε διαμάχη θα διευθετηθεί «βάσει της ισλαμικής νομολογίας (Ahlus-Sunnah wal-Jamaah) και κατά το καλύτερο της γνώσης και της συνείδησής τους».
Η υπόθεση αφορούσε διαμάχη για κοινόχρηστο ακίνητο, αναγκαστικό πλειστηριασμό και έξοδα εκτέλεσης.
Το διαιτητικό δικαστήριο διέταξε τον έναν άνδρα να καταβάλει 320.000 € στον δεύτερο, όμως ο πρώτος άσκησε έφεση, ισχυριζόμενος ότι η απόφαση «είναι ανεφάρμοστη επειδή παραβιάζει τη δημόσια τάξη της Αυστρίας».
Η αναγνώριση διαιτητικής απόφασης που βασίζεται αποκλειστικά στις αρχές της Σαρίας – ενός θρησκευτικού συστήματος κανόνων εκτός του αυστριακού νομικού πλαισίου – θεωρείται σοβαρή παραβίαση της δημόσιας τάξης.
Η απόφαση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο της Βιέννης υποστήριξε την απόφαση του διαιτητικού οργάνου, σημειώνοντας ότι αυτή «συμφωνήθηκε από τα δύο μέρη βάσει των κανόνων δικαίου που τα ίδια επέλεξαν».
Η απόφαση διευκρίνισε ότι η αναφορά στο “Ahlus-Sunnah wal-Jamaah” προσδιορίζει «μια συγκεκριμένη σχολή ερμηνείας του ισλαμικού δικαίου».
Στην απόφασή του, το δικαστήριο ανέφερε 15 φορές τον όρο «Σαρία» και επικαλέστηκε απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Φεβρουαρίου 2011, η οποία όριζε:
«Η Σαρία είναι εφαρμόσιμη στην Αυστρία, εφόσον η εφαρμογή της δεν οδηγεί σε αποτέλεσμα που παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του αυστριακού νομικού συστήματος».
Σύμφωνα με το δικαστήριο, καθώς το θέμα αφορούσε συμβατικό δίκαιο, η χρήση διατάξεων της Σαρίας μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη στο πλαίσιο διαιτησίας.
Σφοδρές αντιδράσεις του FPÖ
Το FPÖ κατηγόρησε το δικαστήριο ότι «νομιμοποιεί παράλληλες ισλαμικές κοινωνίες» και τόνισε:
«Αν τα αυστριακά δικαστήρια αναγνωρίσουν στο μέλλον αποφάσεις βασισμένες στη Σαρία, τότε παραδίδονται στη βούληση φανατικών ισλαμιστών».
Επικαλέστηκε μάλιστα την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο έχει κρίνει ότι η Σαρία «είναι ασύμβατη με ένα σύγχρονο, κοσμικό και δημοκρατικό κράτος δικαίου».
Το FPÖ ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει νομοσχέδιο για την τροποποίηση του Islamgesetz, ώστε να απαγορευτεί ρητά η αναγνώριση και εφαρμογή της Σαρίας από τις αυστριακές αρχές και τα δικαστήρια.
Κοσμικοί Τούρκοι κατά της Σαρίας
Στις 20 Αυγούστου, η Τουρκική Κοινότητα Αυστρίας (TKG), μια οργάνωση κοσμικών Τούρκων, ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει αίτηση ακύρωσης της απόφασης, βάσει του άρθρου 611 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Η TKG υποστηρίζει ότι η απόφαση του δικαστηρίου «παραβιάζει σοβαρά τη δημόσια τάξη της Αυστρίας» και αντιβαίνει τόσο στο Σύνταγμα της χώρας όσο και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς «δημιουργεί στην πράξη ένα παράλληλο νομικό σύστημα».
Η TKG επισημαίνει επίσης ότι, σε αντίθεση με το καθολικό δόγμα, «η Σαρία ερμηνεύεται διαφορετικά και υποκειμενικά, ακόμη και μεταξύ μουσουλμάνων», καθώς το Ισλάμ «δεν έχει επίσημο κλήρο και απαγορεύει τη δημιουργία του».
Το πολιτικό παρασκήνιο
Το FPÖ καλεί τα τρία μεγάλα κόμματα —το Λαϊκό Κόμμα (ÖVP), το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPÖ) και το Νέο Φόρουμ Φιλελευθέρων— να εγκαταλείψουν το «μπλοκάρισμα» των πρωτοβουλιών του και να υποστηρίξουν το νομοσχέδιο για την απαγόρευση του πολιτικού Ισλάμ.
Ωστόσο, τα τρία κόμματα της κεντροαριστεράς, σοσιαλδημοκρατικής και φιλελεύθερης πτέρυγας διαχρονικά αντιτίθενται στις προτάσεις του FPÖ, λόγω της αντι-ισλαμικής και λαϊκιστικής του στάσης.
Το νομικό πλαίσιο
Η αναθεώρηση του Islamgesetz το 2015 επέβαλε:
-
Απαγόρευση ξένης χρηματοδότησης τζαμιών και ιμάμηδων.
-
Υποχρέωση οι ιμάμηδες να μιλούν γερμανικά.
-
Μετάφραση των θρησκευτικών κειμένων στα γερμανικά.
-
Δυνατότητα κλεισίματος μη καταγεγραμμένων τζαμιών.
-
Διασφάλιση χαλάλ γευμάτων και θρησκευτικών αδειών για μουσουλμάνους.
Η Ισλαμική Θρησκευτική Κοινότητα Αυστρίας (IGGÖ), που εκπροσωπεί επίσημα τους μουσουλμάνους, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού της υπόθεσης.